اقدام پژوهی: چگونه تلفیق داستان های کوتاه با «شیوه ی نگارش خلاق»، به دانش آموزان کمک می کند تا از کلیشه نویسی در زنگ انشا فاصله بگیرند؟

این اقدام پژوهی با هدف بررسی چگونگی تاثیر تلفیق داستان های کوتاه با شیوه نگارش خلاق بر کاهش کلیشه نویسی و افزایش تنوع و خلاقیت در نوشته های دانش آموزان در زنگ انشا انجام شده است. مسئله اصلی پژوهش از مشاهده نوشته هایی آغاز شد که در آن ها دانش آموزان غالبا از جمله های تکراری، ساختارهای ثابت، موضوعات کلی و الگوهای مشابه استفاده می کردند و در ارائه ایده های شخصی و متفاوت با دشواری مواجه بودند. با توجه به اهمیت پرورش توانایی نوشتن، ایده پردازی و بیان تجربه های شخصی، تلاش شد با استفاده از داستان های کوتاه و داستانک، زمینه ای برای تحریک تخیل و تولید ایده های تازه فراهم شود. داستانک به دلیل کوتاهی، جذابیت و قابلیت استفاده در فعالیت های کلاسی، می تواند زمینه مناسبی برای تمرین نویسندگی دانش آموزان ایجاد کند و آنان را به تجربه کردن شیوه های متفاوت نوشتن ترغیب نماید. همچنین استفاده از فعالیت های خلاق در درس انشا می تواند به جای محدود کردن دانش آموز به قالب های سنتی، فرصت بیشتری برای تفکر و آفرینش فراهم آورد. در این پژوهش، ابتدا وضعیت موجود از طریق مشاهده نوشته های دانش آموزان، بررسی تکالیف انشایی، گفت وگو با آنان و بررسی میزان تنوع ایده ها شناسایی شد. سپس مجموعه ای از فعالیت های داستان محور شامل خواندن داستان های کوتاه، تغییر پایان داستان، ادامه دادن داستان، بازنویسی از دیدگاه شخصیت های مختلف، ترکیب عناصر چند داستان و تولید داستان های کوتاه بر اساس تصاویر و موقعیت های پیشنهادی اجرا شد. یافته های حاصل از شواهد دوم نشان داد که استفاده مستمر و هدفمند از داستان کوتاه در کنار تمرین های نگارش خلاق، مشارکت دانش آموزان را افزایش داده، ترس آنان از نوشتن را کاهش داده و موجب تنوع بیشتر در موضوع، واژگان، زاویه دید و شیوه آغاز و پایان نوشته ها شده است. بر این اساس، تلفیق داستان کوتاه و نگارش خلاق می تواند راهکاری عملی و قابل اجرا برای فاصله گرفتن دانش آموزان از کلیشه نویسی در زنگ انشا باشد.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، داستان کوتاه ، داستانک ، نگارش خلاق ، انشا ، کلیشه نویسی ، خلاقیت ، دانش آموزان