پیوند میان آموزش مبتنی بر پرسشگری و خلاقیت دانش آموزان

آموزش مبتنی بر پرسشگری یکی از رویکردهای فعال یاددهی یادگیری است که با قرار دادن دانش آموز در موقعیت سوال سازی، جست وجو، فرضیه پردازی، بررسی شواهد و ارائه پاسخ، زمینه مشارکت عمیق تر او در فرایند یادگیری را فراهم می کند. در این رویکرد، دانش آموز صرفا دریافت کننده اطلاعات نیست، بلکه به عنوان یادگیرنده ای فعال در ساخت و بازسازی دانش نقش دارد. از سوی دیگر، خلاقیت به عنوان یکی از مهم ترین توانمندی های مورد انتظار نظام های آموزشی، مستلزم فراهم شدن محیطی است که در آن دانش آموز بتواند ایده های متنوع تولید کند، از چارچوب های معمول فاصله بگیرد، مسئله ها را از زوایای مختلف بررسی کند و برای موقعیت های جدید راه حل های متفاوت ارائه دهد. هدف پژوهش حاضر، بررسی پیوند میان آموزش مبتنی بر پرسشگری و خلاقیت دانش آموزان و تبیین سازوکارهایی است که از طریق آن ها پرسشگری می تواند زمینه رشد تفکر خلاق را فراهم سازد. این پژوهش با رویکرد توصیفی تحلیلی و با استفاده از مطالعه اسنادی انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که پرسشگری، از طریق افزایش کنجکاوی، تقویت تفکر واگرا، گسترش مشارکت شناختی، تقویت استقلال یادگیری، ایجاد فرصت برای آزمون ایده ها و کاهش وابستگی به پاسخ های از پیش تعیین شده، می تواند با رشد خلاقیت دانش آموزان ارتباط معناداری داشته باشد. همچنین، نقش معلم در این فرایند از انتقال دهنده مستقیم اطلاعات به تسهیل گر یادگیری و هدایت کننده فرایند کشف تغییر می کند. در مجموع، می توان گفت استفاده هدفمند از پرسشگری در کنار فضای یادگیری امن و حمایتگر، فرصت مناسبی برای پرورش دانش آموزانی پرسشگر، خلاق، مستقل و توانمند در حل مسائل فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

آموزش مبتنی بر پرسشگری ، پرسشگری ، خلاقیت ، دانش آموزان ، تفکر خلاق ، یادگیری فعال ، روش تدریس.