نقش هوش مصنوعی در فرایند یادگیری زبان انگلیسی

گسترش فناوری های هوش مصنوعی در سال های اخیر، چشم اندازهای تازه ای را در زمینه آموزش و یادگیری زبان های خارجی ایجاد کرده است. یادگیری زبان انگلیسی به دلیل ماهیت مهارتی، نیازمند تمرین مستمر، دریافت بازخورد، تعامل، تکرار، اصلاح خطا و دسترسی به منابع متنوع است و ازاین رو می تواند یکی از حوزه های مستعد بهره گیری از قابلیت های هوش مصنوعی باشد. ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی می توانند با تحلیل عملکرد زبان آموز، ارائه تمرین های متناسب با سطح فرد، اصلاح خطاهای زبانی، شبیه سازی مکالمه، کمک به یادگیری واژگان، ارائه بازخورد فوری و پشتیبانی از مهارت های خواندن و نوشتن، فرایند یادگیری را از حالت یکسان و عمومی به سمت یادگیری شخصی سازی شده سوق دهند. در سال های اخیر، به ویژه با ظهور هوش مصنوعی مولد و چت بات هایی مانند ChatGPT، امکان تعامل زبانی دوسویه و تمرین مستمر بدون وابستگی کامل به حضور معلم افزایش یافته است. مطالعات فارسی نیز بر ظرفیت هوش مصنوعی در شخصی سازی یادگیری، افزایش دسترسی به تمرین، تقویت تعامل و تسهیل یادگیری زبان تاکید کرده اند (کرمی، ۱۴۰۲؛ خیامی، طلوعی و حداد کاشانی، ۱۴۰۲؛ اسفندیاری و قمری، ۱۴۰۳). پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش هوش مصنوعی در فرایند یادگیری زبان انگلیسی و شناسایی فرصت ها، کارکردها، محدودیت ها و الزامات استفاده آموزشی از آن انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و مرور منابع علمی فارسی مرتبط با هوش مصنوعی، فناوری آموزشی و آموزش زبان انگلیسی است. یافته ها نشان می دهد که هوش مصنوعی می تواند در چهار مهارت اصلی زبان انگلیسی و همچنین در یادگیری واژگان، گرامر، تلفظ، ترجمه، خودارزیابی، افزایش انگیزه و استقلال یادگیرنده نقش موثری ایفا کند. بااین حال، استفاده بدون نظارت از این فناوری می تواند وابستگی، کاهش تلاش شناختی، پذیرش اطلاعات نادرست، تضعیف خلاقیت و مشکلات مربوط به اصالت فعالیت های آموزشی را به همراه داشته باشد. بنابراین، هوش مصنوعی نباید جایگزین معلم تلقی شود؛ بلکه باید به عنوان ابزار مکمل و هوشمند در یک الگوی آموزشی هدفمند مورد استفاده قرار گیرد. شواهد پژوهشی موجود نیز نشان می دهد که اثربخشی این فناوری بیش از آنکه صرفا به خود ابزار وابسته باشد، به نحوه طراحی فعالیت، سواد هوش مصنوعی، کیفیت بازخورد، نقش معلم و میزان مشارکت فعال زبان آموز بستگی دارد (نوروزی، امیدی اصل و امیدی اصل، ۱۴۰۲؛ اسفندیاری و قمری، ۱۴۰۳).

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، یادگیری زبان انگلیسی ، آموزش زبان ، یادگیری شخصی سازی شده ، هوش مصنوعی مولد ، چت بات ، زبان آموز ، فناوری آموزشی