توانمندسازی دانش آموزان از طریق تفویض اختیار، معلم تسهیل گر، نه فرمانده

توانمندسازی دانش آموزان یکی از مهم ترین جهت گیری های آموزش و پرورش نوین است که تحقق آن مستلزم تغییر در نقش ها و روابط حاکم بر کلاس درس است. در الگوی سنتی، معلم عمدتا در جایگاه انتقال دهنده دانش، تعیین کننده فعالیت ها و کنترل کننده فرایند یادگیری قرار دارد و دانش آموز بیشتر دریافت کننده دستورها و مجری فعالیت های از پیش تعیین شده است. در مقابل، رویکرد توانمندساز بر مشارکت فعال دانش آموز، مسئولیت پذیری، انتخاب گری، خودراهبری و فرصت تجربه تصمیم گیری تاکید می کند. در چنین الگویی، تفویض اختیار به دانش آموز به معنای حذف نقش معلم نیست، بلکه به معنای تغییر ماهیت این نقش از فرماندهی مستقیم به هدایت، حمایت، تسهیل گری و فراهم کردن زمینه یادگیری است. معلم تسهیل گر با طراحی موقعیت های یادگیری، ایجاد فرصت برای گفت وگو، پذیرش تفاوت های فردی، ارائه بازخورد و حمایت تدریجی، دانش آموزان را برای پذیرش مسئولیت یادگیری آماده می کند. این مقاله با هدف تبیین نقش تفویض اختیار و معلم تسهیل گر در توانمندسازی دانش آموزان انجام شده است. یافته های حاصل از بررسی منابع نشان می دهد که افزایش مشارکت دانش آموز در تصمیم گیری های آموزشی، استفاده از روش های یادگیری فعال و مسئله محور، تقویت خودراهبری و ایجاد فضای اعتماد می تواند به رشد استقلال، مسئولیت پذیری، انگیزه، اعتمادبه نفس و مهارت حل مسئله دانش آموزان کمک کند. در این فرایند، معلم همچنان نقش اساسی دارد، اما این نقش از «دستور دادن» به «زمینه سازی برای یادگیری» تغییر می یابد.

کلیدواژه ها:

توانمندسازی دانش آموزان ، تفویض اختیار ، معلم تسهیل گر ، خودراهبری ، یادگیری فعال ، مشارکت دانش آموز ، مسئولیت پذیری.