شناسایی و تبیین اختلالات زبان شفاهی در دانش آموزان دوره ابتدایی با تاکید بر نشانه های قابل مشاهده در محیط کلاس درس

اختلالات زبان شفاهی از مهم ترین مشکلات ارتباطی دوران کودکی است که می تواند درک و تولید زبان، تعاملات اجتماعی، مشارکت کلاسی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان را تحت تاثیر قرار دهد. از آنجا که بسیاری از نشانه های این اختلالات در تعاملات طبیعی کلاس درس آشکار می شوند، شناسایی به موقع آنها می تواند از تداوم مشکلات زبانی و پیامدهای ثانویه تحصیلی و اجتماعی پیشگیری کند. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین اختلالات زبان شفاهی و نشانه های قابل مشاهده آنها در دانش آموزان دوره ابتدایی در محیط کلاس درس انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی توصیفی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و تحلیل محتوای منابع علمی مرتبط با اختلالات گفتار و زبان است. یافته ها نشان داد اختلالات زبان شفاهی می توانند در حوزه های واج شناختی، واژگانی معنایی، صرفی نحوی و کاربردشناختی بروز کنند و با نشانه هایی همچون ضعف در درک دستورهای کلامی، محدودیت واژگان، دشواری در ساخت جمله، بیان نامنسجم و اختلال در تعامل کلامی همراه باشند. همچنین، توجه به مهارت های تمیز و دقت شنیداری و شناسایی اختلالاتی نظیر آپراکسی گفتار در فرایند غربالگری اولیه اهمیت دارد. نتایج نشان داد معلم می تواند از طریق مشاهده نظام مند رفتارهای زبانی و ارتباطی دانش آموز، در شناسایی اولیه نشانه های هشدار نقش موثری داشته باشد؛ هرچند تشخیص قطعی نیازمند ارزیابی تخصصی است. بر این اساس، آموزش معلمان، غربالگری مهارت های زبانی و شنیداری از دوره پیش دبستانی و ارجاع به موقع دانش آموزان مشکوک به متخصصان گفتار و زبان پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

اختلال زبان شفاهی ، دانش آموزان ابتدایی ، شناسایی زودهنگام ، غربالگری زبانی ، آپراکسی گفتار