ارزیابی کارآیی سازمانی با مدل شبکه ای موازی تحلیل پوششی داده ها در چارچوب نظریه نایقین (مطالعه موردی: سازمان تامین اجتماعی)

ارزیابی کارآیی واحدهای تصمیم گیری در سیستم های پیچیده چندبخشی از چالش های مهم تحقیق در عملیات است. اگرچه تحلیل پوششی داده ها به طور گسترده برای سنجش کارآیی نسبی سیستم های چندورودی–چندخروجی به کار رفته است، مدل های کلاسیک آن عموما ساختار درونی سازمان ها را نادیده گرفته و بر فرض قطعیت داده ها تکیه دارند؛ فرضی که در بسیاری از مسائل واقعی معتبر نیست. در این پژوهش، مدل تحلیل پوششی داده های شبکه ای در محیط نایقینی برای سیستم هایی با ساختار موازی ارائه می شود. در مدل پیشنهادی، ورودی ها و خروجی ها به صورت متغیرهای نایقین و در چارچوب نظریه نایقینی مدل سازی شده و کارآیی کل سیستم به عنوان تابعی از کارآیی زیربخش های موازی تعیین می گردد. این ساختار امکان تحلیل دقیق تر عملکرد اجزای داخلی و شناسایی منابع ناکارآیی را فراهم می سازد. کارآیی و کاربردپذیری مدل از طریق یک مطالعه موردی در سازمان تامین اجتماعی ایران بررسی شده است که در آن ادارات کل بیمه ای به عنوان واحدهای تصمیم گیری و شعب تابعه به عنوان زیربخش های موازی در نظر گرفته شده اند. نتایج نشان می دهد که مدل پیشنهادی نسبت به رویکردهای سنتی تحلیل پوششی داده ها، ارزیابی واقع بینانه تر و تفکیک پذیرتری از عملکرد واحدهای سازمانی ارائه می دهد و می تواند ابزار موثری برای تصمیم گیری مدیریتی در شرایط عدم قطعیت باشد.

کلیدواژه ها:

تحلیل پوششی داده های شبکه ای ، نظریه نایقینی ، ساختار موازی ، ارزیابی کارآیی ، سازمان تامین اجتماعی