ارائه یک مدل تحلیل پوششی داده های مقاوم با خروجی های نامطلوب مجموع ثابت: رویکرد مرز کارایی تعادلی در شرایط عدم قطعیت

زمینه و ضرورت: ارزیابی عملکرد صنایع تولیدی تنها بر اساس خروجی های مطلوب نمی تواند تصویری جامع از بهره وری ارائه دهد. در بسیاری از این صنایع، خروجی های نامطلوب همچون آلاینده های زیست محیطی اجتناب ناپذیر بوده و در چارچوب سیاست های مجموع ثابت کنترل می شوند. علاوه بر این، نوسانات داده ها و عدم قطعیت محیطی، اعتبار مدل های کلاسیک تحلیل پوششی داده ها (DEA) را کاهش می دهد. هدف پژوهش: این مطالعه به منظور پر کردن این خلا، مدلی یکپارچه و مقاوم برای ارزیابی عملکرد صنایع آلاینده ارائه می کند که به طور هم زمان سه محور اصلی را در بر گیرد: قید مجموع ثابت برای خروجی های نامطلوب، لحاظ کردن عدم قطعیت داده ها، و استفاده از مرز کارایی تعادلی با وزن های مشترک. روش شناسی: مدل پیشنهادی بر پایه برنامه ریزی خطی مقاوم طراحی شد و داده های ورودی و خروجی به صورت فواصل نوسانی مدل سازی شدند. به منظور آزمون تجربی، داده های واقعی ۲۰ واحد صنعتی آلاینده شامل شاخص هایی چون مصرف انرژی، نیروی انسانی، هزینه عملیاتی و میزان انتشار آلاینده ها مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان دادند که مدل پیشنهادی حساسیت به نوسانات داده ای را کاهش داده، ثبات رتبه بندی واحدها را افزایش داده و عدالت بیشتری را در تخصیص مجوزهای آلایندگی ایجاد می کند. کاهش انحراف معیار کارایی و شناسایی دقیق تر واحدهای پرریسک از دستاوردهای مهم مدل بود. نوآوری و کاربرد: پژوهش حاضر با ادغام سه مولفه کلیدی در چارچوبی واحد، ابزاری کارآمد برای سیاست گذاران و مدیران صنایع آلاینده فراهم می کند که می تواند به تصمیم گیری شفاف، پایدار و منطبق با الزامات زیست محیطی منجر شود.

کلیدواژه ها:

تحلیل پوششی داده ها (DEA) ، خروجی های نامطلوب ، قید مجموع ثابت ، بهینه سازی استوار ، مرز کارایی تعادلی ، صنایع آلاینده ، عدم قطعیت