بازتعریف نقش معلم در عصر هوش مصنوعی

تحولات شتابان در حوزه یادگیری فناوری های آموزشی و هوش مصنوعی موجب بازاندیشی اساسی در نقش معلم و کارکردهای حرفه ای او شده است. الگوی سنتی معلم محور که بر انتقال یک سویه، دانش، کنترل متمرکز فرایند آموزش و ارزشیابی حافظه محور استوار است اگرچه در ایجاد نظم و انسجام آموزشی موثر بوده اما با محدودسازی مشارکت فعال یادگیرندگان، نادیده گرفتن تفاوت های فردی و تضعیف تفکر انتقادی پاسخگوی نیازهای آموزشی معاصر نیست. در مقابل رویکردهای نوین یادگیری، معلم را از جایگاه منبع مطلق دانش به نقش تسهیل گر، طراح محیط های یادگیری و راهنمای شناختی ارتقا می دهند. این مقاله با رویکردی تحلیلی-مفهومی، به تبیین گذار از نقش سنتی معلم به نقش نوین او در بستر یادگیری، فعال فناوری های آموزشی و هوش مصنوعی می پردازد. یافته های تحلیل نشان می دهد که محور تحول نقش معلم بر شخصی سازی، یادگیری، تقویت خودتنظیمی، هدایت تعاملات آموزشی و استفاده آگاهانه و اخلاق مدار از فناوری استوار است. اگرچه هوش مصنوعی با فراهم سازی تحلیل داده، پیشنهاد مسیرهای یادگیری و افزایش کارایی آموزشی ظرفیت های نوینی ایجاد می کند اما تصمیم گیری نهایی، تفسیر داده ها و توجه به ابعاد عاطفی، اجتماعی و اخلاقی یادگیری همچنان ماهیتی انسانی دارد. در مجموع الگوی مطلوب آموزش آینده مبتنی بر همکاری هوشمند انسان و فناوری است؛ الگویی که در آن هوش مصنوعی نقش توانمندساز را ایفا می کند و معلم همچنان محور معناپردازی، قضاوت تربیتی و تضمین کیفیت انسانی یادگیری باقی می ماند.

کلیدواژه ها:

تحول نقش معلم ، آموزش نوین ، یادگیری مبتنی بر هوش مصنوعی