ارزیابی شرایط زیست اقلیمی موثر بر آسایش انسان مطالعه موردی: شهرستان اردکان

ارزیابی شرایط زیست اقلیمی و تعیین میزان آسایش حرارتی انسان از مهمترین مباحث در برنامه ریزی محیطی، مدیریت شهری و توسعه پایدار گردشگری به شمار می رود؛ زیرا شرایط اقلیمی نقش تعیین کننده ای در کیفیت، زندگی، سلامت و فعالیت های انسانی دارد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی شرایط زیست اقلیمی موثر بر آسایش حرارتی انسان در شهرستان اردکان انجام شد. در این راستا، داده های اقلیمی بلندمدت شامل دمای هوا، رطوبت نسبی، سرعت باد، ساعات آفتابی و بارش از ایستگاه هواشناسی اردکان و همچنین داده های ماهانه دمای سطح زمین (LST) حاصل از سنجنده (MODIS) MOD۱۱A۲ طی دوره آماری ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۳ گردآوری شد. سپس با بهره گیری از شاخص های زیست اقلیمی، نمودارهای استاندارد آسایش حرارتی و قابلیت های سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)، وضعیت آسایش حرارتی و پراکنش مکانی آن در ماه های مختلف سال مورد ارزیابی و پهنه بندی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تحت تاثیر اقلیم گرم و خشک منطقه، مناسب ترین شرایط آسایش زیست اقلیمی در فصل های بهار و پاییز، به ویژه در ماه های فروردین، اردیبهشت، مهر و آبان فراهم است؛ در حالی که در فصل تابستان به دلیل افزایش قابل توجه دما، تنش گرمایی شدید و در برخی ماه های زمستان نیز به سبب کاهش دما و وزش باد تنش سرمایی بر منطقه حاکم می شود. یافته های پژوهش بیانگر آن است که شناخت الگوی زمانی و مکانی آسایش زیست اقلیمی می تواند مبنایی علمی برای برنامه ریزی گردشگری، طراحی اقلیم محور فضاهای شهری، مدیریت بهینه مصرف انرژی و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان شهرستان اردکان فراهم آورد. همچنین نتایج این پژوهش بر ضرورت توجه به ملاحظات اقلیمی در سیاست گذاری و برنامه ریزی توسعه پایدار شهرستان اردکان تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

آسایش زیست اقلیمی ، شاخص ماهانی ، شاخص اولگی ، اردکان ، MODIS