راهکارهای ارتباط ساکنین محلات قدیمی هنگام طراحی و احداث بزرگراههای شهری مانند اتوبان نواب تهران

شهرهای پیشرفته دنیا از آغاز قرن بیستم با علاقه فراوانی به سمت خودرو محوری حرکت کردند. گسترش شبکه معابر و سلسله مراتب شریان ها از نمادهای پیشرفت و توسعه در کشورهای مختلف محسوب شد و سواره محوری بر انسان محوری چیره شد. شبکه های بزرگراهی فقط کالبد فیزیکی شهر را در نظر گرفتند و با بی توجهی به روح انسانی، اجتماعی و فرهنگی شهر در محلات و معابرش پیش رفتند. با احداث اتوبان نواب محله ها تکه تکه شدند، یعنی همان اتفاقی که در برخی محله های آمریکایی در دهه ۲۰ رخ داد، در تهران در سال ۱۳۷۰ به وقوع پیوست. محله های دامپزشکی، سلسبیل و بریانک که همگی از محلات قدیمی بودند، تکه تکه شدند بطوریکه خانه هایی که در حاشیه نواب در نظر گرفته شدند فقط از نظر کالبدی طراحی شدند و روح در آنها شکل نگرفت، به همین دلیل هم اکنون در حال فرسودگی و تخریب هستند. معضلات اجتماعی این اتفاق مانند عدم سازگاری سکنه و اختلالات رفتاری و همچنین بافت تجاری نامانوس ایجاد شده در حاشیه بزرگراه نیز بسیار مهم است. احداث برخی بزرگراه ها، بافت مسکونی و محلات را مورد تهاجم قرار ندادند و تنها کمی ارتباط محلات را ضعیف تر کردند مانند اتوبان یادگار امام تهران. ابعاد مسئله بررسی جنبه های مختلف اجتماعی، کالبدی، اقتصادی، فرهنگی و مدیریتی از پایه ای ترین مطالعات در این حوزه است که این پدیده را شکل می دهند. ابعاد مسئله نشان می دهند که موضوع فقط طراحی فیزیکی نیست، بلکه پدیده ای چندبعدی است که نیازمند همکاری جامعه شناسان، معماران، برنامه ریزان شهری و مدیران شهری می باشد. بی توجهی به هر یک از این ابعاد می تواند موجب از دست رفتن پیوندهای انسانی و فرهنگی محلات تاریخی شود.

کلیدواژه ها:

بزرگراه ، شهری ، ارتباط محلات ، بافت مسکونی