کاربست تحلیل داده های کیفی در پژوهش های مدیریت شهری تجربه تحلیل سیاست های تامین مسکن اقشار کم درآمد با نرم افزار MAXQDA

تامین مسکن اقشار کم درآمد از پیچیده ترین مسائل برنامه ریزی شهری در ایران است؛ زیرا این مسئله صرفا به کمبود واحد مسکونی محدود نمی شود بلکه با مجموعه ای از عوامل اقتصادی، نهادی، مدیریتی، فضایی و اجتماعی پیوند دارد. در چنین شرایطی تحلیل داده های کیفی حاصل از مصاحبه های خبرگان و اسناد سیاستی نیازمند رویکردی نظام مند، شفاف و قابل ردیابی است. هدف مقاله حاضر بررسی ظرفیت نرم افزار MAXQDA در ساماندهی، کدگذاری، مقایسه و تحلیل داده های کیفی در مطالعه تامین مسکن اقشار کم درآمد در شهر رشت است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش کیفی است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه مسکن، شهرسازی و مدیریت شهری همراه با بررسی اسناد و سیاست های مرتبط با تامین مسکن گردآوری شدند. تحلیل داده ها با روش تحلیل مضمون انجام گرفت و نرم افزار MAXQDA به عنوان ابزار پشتیبان برای کدگذاری، سازمان دهی کدها، بررسی توزیع کدها در میان گروه های داده، تحلیل هم رخدادی مضامین و ترسیم نقشه مفهومی کدها به کار رفت. یافته ها نشان داد که استفاده از MAXQDA موجب افزایش شفافیت فرایند تحلیل، امکان مقایسه میان گروه های مختلف داده، ردیابی ارتباط میان مضامین و تقویت اعتبار تحلیلی پژوهش می شود. نتایج همچنین بیانگر آن است که در مطالعات پیچیده شهری بهره گیری از نرم افزارهای تحلیل کیفی می تواند فاصله میان داده های خام و تفسیر پژوهشگر را کاهش داده و فرایند تحلیل را مستندتر و قابل دفاع تر سازد.

کلیدواژه ها:

MAXQDA ، تحلیل مضمون ، داده های کیفی ، مسکن اقشار کم درآمد ، رشت ، مطالعات شهری