تحلیل و بهبود بهره وری سامانه حمل ونقل درون شهری تهران با رویکرد کاهش اتلاف زمان

رشد سریع تقاضای سفرهای درون شهری در تهران موجب افزایش قابل توجه تاخیرها، اتلاف زمان و کاهش بهره وری سیستم حمل ونقل عمومی شده است. بخش مهمی از این اتلاف ناشی از شناسایی نشدن دقیق گره های ایجادکننده تاخیر و عدم بهره گیری از مدل های پیش بینی کننده در زمان بندی حرکت وسایل نقلیه است. این پژوهش با هدف تحلیل عمیق الگوهای تاخیر و توسعه مدلی جامع برای افزایش بهره وری شبکه حمل ونقل و کاهش اتلاف زمان طراحی شده است. در بخش نخست، مدل یکپارچه ای برای سنجش نقاط ایجاد تاخیر توسعه یافت که امکان ارزیابی دقیق چهارراه ها، گره های پرتردد، پایانه ها و محورهای اصلی را فراهم می کند. سپس با استفاده از داده های واقعی تردد شامل حجم جریان، سرعت متوسط و الگوهای زمانی ازدحام، الگوی اوج مصرف مسیر و رفتار سفر در ساعات مختلف استخراج شد. بر پایه این داده ها، چارچوبی برای تحلیل و بهینه سازی زمان حرکت وسایل نقلیه طراحی گردید که قادر است تغییرات لحظه ای تقاضا را تشخیص دهد و از انباشت جمعیت در ایستگاه ها جلوگیری کند. یافته ها نشان می دهد که تاخیرهای سفر در تهران عمدتا تحت تاثیر تراکم های پایدار در گره های پرتردد و ناهماهنگی میان الگوهای تقاضا و زمان بندی حرکت ناوگان شکل می گیرد. مدل پیشنهادی با ارزیابی دقیق این الگوها نشان می دهد که بازآرایی هوشمند مسیرهای حمل ونقل عمومی و استفاده از سیستم های مدیریت هوشمند زمان حرکت می تواند به کاهش چشمگیر اتلاف زمان سفر و افزایش پایداری عملکرد ناوگان منجر شود. نتایج شبیه سازی ها بیانگر آن است که اجرای چارچوب ارائه شده قادر است بهره وری شبکه را به طور معناداری ارتقا داده و تجربه سفر شهری را بهبود دهد. علاوه برآن نتایج نشان می دهد که به کارگیری ترکیبی این دو راهکار می تواند تا ۲۵ تا ۴۲ درصد کاهش اتلاف زمان سفر، افزایش پایداری حرکت ناوگان و بهبود محسوس تجربه کاربر را در شبکه حمل ونقل عمومی تهران به همراه داشته باشد. در مجموع، این پژوهش یک چارچوب عملیاتی و قابل اجرا برای سیاست گذاران شهری ارائه می دهد که قادر است بهره وری سامانه حمل ونقل درون شهری را با محوریت کاهش اتلاف زمان و بهبود جریان سفر به طور معنادار ارتقاء دهد.

کلیدواژه ها:

بهره وری سامانه حمل ونقل درون شهری ، تحلیل تاخیرهای ترافیکی ، مدیریت هوشمند زمان حرکت ، بهینه سازی زمان بندی ناوگان