نقش هوش مصنوعی در بازآفرینی آموزش در عصر دیجیتال

گسترش شتابان هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را با تحولی مواجه ساخته است که پیامد آن تنها تغییر ابزارهای آموزشی نیست، بلکه می تواند به بازاندیشی در اهداف، نقش ها، فرایندها و شیوه های سازمان دهی آموزش منجر شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل نقش هوش مصنوعی در بازآفرینی آموزش در عصر دیجیتال انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی تحلیلی با رویکرد اسنادی است و داده های آن از طریق مطالعه منابع علمی، پژوهشی و اسناد معتبر مرتبط با هوش مصنوعی و آموزش گردآوری و تحلیل شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که هوش مصنوعی از طریق شخصی سازی فرایند یادگیری، ارائه بازخورد هوشمند، تولید و بازطراحی محتوای آموزشی، پشتیبانی از فعالیت های حرفه ای معلمان، تحول ارزشیابی و گسترش دسترسی به فرصت های یادگیری، ظرفیت قابل توجهی برای بازآفرینی آموزش دارد. همچنین، این فناوری می تواند نقش معلم را از انتقال دهنده صرف محتوا به هدایتگر و طراح تجربه یادگیری و نقش یادگیرنده را از دریافت کننده اطلاعات به مشارکت کننده فعال و ارزیاب دانش تغییر دهد. با وجود این ظرفیت ها، چالش هایی همچون حریم خصوصی و امنیت داده ها، سوگیری الگوریتمی، تولید اطلاعات نادرست، وابستگی فناورانه، کاهش احتمالی تعامل انسانی، نابرابری در دسترسی، تقلب آموزشی و محدودیت آمادگی کاربران، تحقق این ظرفیت ها را با موانعی مواجه می سازد. نتایج نشان می دهد که بازآفرینی آموزش با هوش مصنوعی زمانی تحقق می یابد که این فناوری در چارچوبی انسان محور و همراه با سیاست گذاری مناسب، توسعه شایستگی های هوش مصنوعی، بازطراحی برنامه های درسی، تامین زیرساخت عادلانه، اعتبارسنجی خروجی ها و حفظ عاملیت انسانی به کار گرفته شود. بر این اساس، هوش مصنوعی نه جایگزین انسان، بلکه عاملی برای تقویت توانایی های انسانی و بازطراحی هدفمند نظام آموزشی است.