حقوق مهاجران در تعامل با حاکمیت دولت ها: واکاوی سه سطحی حقوق بین الملل، نظام اروپایی و تجربه فرانسه

مهاجرت بین المللی پدیده ای چندبعدی است که در نقطه تلاقی حاکمیت دولت ها و حقوق بشر قرار دارد. با توجه به افزایش روزافزون مهاجرت و آسیب پذیری مهاجران در کشورهای مقصد، بررسی چارچوب حقوقی حمایت از آنان از اهمیت ویژه ای برخوردار است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و بهره گیری از منابع کتابخانه ای، اسناد بین المللی، مقررات حقوقی فرانسه و منابع حقوق اروپایی، به بررسی چارچوب حقوقی حمایت از مهاجران در سه سطح بین المللی، اروپایی و ملی پرداخت. یافته های پژوهش نشان داد که حقوق بین الملل مهاجرت، شبکه ای گسترده و چندلایه از قواعد عرفی و قراردادی در حوزه های حقوق بشر، حقوق پناهندگان، حقوق کار و حقوق بشردوستانه است و اصول بنیادین آن شامل منع تبعیض، منع بازگرداندن، منع بازداشت خودسرانه، منع اخراج جمعی و تضمین های دادرسی می باشد. در سطح اروپایی، کنوانسیون اروپایی حقوق بشر و رویه دادگاه اروپایی حقوق بشر، حمایت از مهاجران را در شمار حقوق بنیادین قرار داده اند. نظام حقوقی فرانسه نیز از طریق قانون CESEDA و ماده L۱۱۰-۱ آن، تعهدات فراملی را در سطح داخلی به رسمیت شناخته است. نتیجه اساسی آنکه صلاحیت دولت ها در کنترل مهاجرت، مشروع است اما مطلق نیست و باید در چارچوب کرامت انسانی و اصول حقوق بشری اعمال شود. حمایت موثر از مهاجران زمانی امکان پذیر است که سه سطح حقوقی بین المللی، اروپایی و ملی در تعامل با یکدیگر عمل کنند.واژگان کلیدی: مهاجرت بین المللی، حقوق مهاجران، حقوق بین الملل، حقوق اروپایی، حقوق بشر، فرانسه.