مروری نظام مند بر کاربرد مدلهای زبانی بزرگ در مهندسی نرم افزار: فرصتها، چالشها، محدودیتها و مسیرهای پژوهشی آینده

ظهور مدلهای زبانی بزرگ تحولی بنیادین در رویکردهای سنتی مهندسی نرم افزار ایجاد کرده و افقهای تازه ای را در خودکارسازی فرآیندهای توسعه گشوده است. با وجود رشد تصاعدی پژوهشها، فقدان یک مطالعه ی جامع و نظام مند که به طور همزمان به طبقه بندی کاربردها، شناسایی فرصتها و واکاوی چالشها و محدودیتهای پیش رو بپردازد به وضوح احساس می شود. مقاله ی حاضر با هدف ارائه ی مروری نظام مند بر اساس بیانیه ی پریزما به تحلیل پژوهشهای منتشر شده در بازه ی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ می پردازد. پس از جستجوی سیستماتیک و اعمال معیارهای ورود و خروج، ۳۳ مقاله مرتبط برای تحلیل نهایی انتخاب گردیدند. یافته ها نشان می دهد که مدلهای زبانی بزرگ در پنج حوزه ی اصلی تولید کد، اصلاح و رفع خطا، آزمون نرم افزار، امنیت نرم افزار و مستندسازی کاربرد گسترده ای یافته اند. مهم ترین فرصتها شامل افزایش چشمگیر سرعت توسعه، کاهش هزینه ها، خودکارسازی وظایف تکراری و تسهیل یادگیری برای توسعه دهندگان مبتدی است. در مقابل، چالشهای اساسی نظیر پدیده ی توهم، محدودیت طول پنجره ی زمینه، حساسیت به دستورنویسی، وابستگی به کیفیت داده های آموزش و نبود معیارهای ارزیابی استاندارد، قابلیت اطمینان این مدل ها را در محیط های حیاتی با تردید مواجه ساخته است. همچنین محدودیت های بنیادین از جمله نبود درک واقعی از کد و ناتوانی در تضمین صحت خروجی ها، کاربرد این مدل ها را در پروژه های بزرگ و پیچیده با چالش مواجه می کند. در نهایت، مقاله پنج مسیر پژوهشی کلیدی شامل توسعه ی معماری های عامل محور، تولید کد مبتنی بر بازیابی، مدل های خود عیب یاب، همکاری موثر انسان و هوش مصنوعی و مدل های توضیح پذیر را برای تحقیقات آینده ترسیم می نماید. نتیجه گیری نهایی حاکی از آن است که اگرچه مدل های زبانی بزرگ پتانسیل بی نظیری برای متحول کردن مهندسی نرم افزار دارند، اما تحقق این چشم انداز نیازمند سرمایه گذاری گسترده در تحقیقات بنیادی، تولید داده های باکیفیت، تدوین معیارهای ارزیابی استاندارد و توسعه ی روش های افزایش قابلیت اطمینان و شفافیت است.

کلیدواژه ها:

مدلهای زبانی بزرگ ، مهندسی نرم افزار ، مرور نظام مند ، ادبیات تولید ، کد ، هوش مصنوعی در مهندسی نرم افزار ، مهندسی دستورنویسی