تبیین جایگاه اقتصاد چرخشی در تحقق اهداف توسعه پایدار (SDG): آسیب شناسی و پتانسیلهای بازیافت فرارونده پسماندهای منسوجات در مدیریت شهری

پارادایم توسعه پایدار برقراری تعادل پویا میان سه رکن اقتصاد، جامعه و محیط زیست را هدف قرار داده است. با این حال، الگوهای سنتی توسعه مبتنی بر اقتصاد خطی، چالش های حادی را در مدیریت پسماندهای شهری پدید آورده اند. صنعت نساجی و پوشاک به عنوان یکی از آلاینده ترین زنجیره های صنعتی سهم در خور توجهی در ترکیب فیزیکی پسماندهای جامد کلان شهرهای ایران دارد که به دلیل پدیده مد سریع و نبود زیرساخت های تفکیک، عمدتا راهی مدفن های سنتی شده و پایداری محیط زیست شهری را تهدید می کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه اقتصاد چرخشی در تحقق اهداف توسعه پایدار با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد ارزیابی اسنادی نهادی، پتانسیل های فنی و موانع ساختاری گذار به مدیریت چرخشی پسماندهای نساجی را مورد واکاوی قرار داده است. یافته های حاصل از تحلیل اسنادی نشان می دهد که بر اساس تجارب جهانی بازیافت فرارونده مکانیکی پسماندهای منسوجات و تبدیل آنها به مصالح ساختمانی نوین، آجرهای دکوراتیو و پنل های عایق آکوستیک راهکاری کم انرژی است که علاوه بر کاهش حجم زباله های شهری و هزینه های دفن، به تحقق اهداف ۱۱ شهر پایدار و ۱۲ تولید و مصرف مسئولانه توسعه پایدار کمک می کند. با این حال، نتایج آسیب شناسی مشخص ساخت که خلاء قانونی در نظام مسئولیت گسترده تولیدکننده، نقص در زنجیره لجستیک معکوس شهری و عدم آگاهی تخصصی شهروندان موانع اصلی پیش روی استارتاپ های سبز در این حوزه هستند. در نهایت راهکارهایی عملیاتی نظیر تعبیه مخازن تخصصی منسوجات در مبلمان شهری، تفویض مالکیت پسماند به بخش خصوصی و الزام شهرداری ها به خرید سبز حکومتی جهت توسعه این کسب وکارهای چرخشی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

اقتصاد چرخشی ، توسعه پایدار ، پسماند ، نساجی ، مدیریت شهری ، بازیافت فرارونده