فرهنگ سازی مهدوی؛ مطالعه موردی کارگردانان و بازیگران نسل جدید ایران

هنرهای نمایشی به عنوان یکی از رسانه های توانمند، فرهنگی نقشی محوری در انتقال مفاهیم معنوی و شکل دهی به باورهای دینی ایفا می کنند. هدف این پژوهش تحلیل پدیدارشناختی جایگاه و کارکردهای هنرهای نمایشی در فرآیند فرهنگ سازی مهدوی با تمرکز بر تجربه زیسته کارگردانان و بازیگران نسل جدید ایران است. روش پژوهش حاضر کیفی و از نوع پدیدارشناسی توصیفی است. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۵ نفر از فعالان برتر عرصه تئاتر شامل کارگردانان، بازیگران و فیلم نامه نویسان فعال در دهه ۸۰ و ۹۰ جمع آوری و با رویکرد تحلیل تماتیک کدگذاری شدند. یافته ها نشان می دهد که کارکردهای هنرهای نمایشی در فرهنگ سازی مهدوی در سه حیطه "شناختی" (آگاهی بخشی درباره ویژگی های منجی)، عاطفی (ایجاد حس انتظار و امیدواری) و رفتاری (الگوسازی عملی از عدالت و اخلاق) تبلور می یابد. نتایج حاکی از آن است که نسل جدید هنرمندان با عبور از رویکردهای صرفا تبلیغاتی به سمت زیست بوم سازی مفاهیم مهدوی در بستر درام های اجتماعی حرکت کرده اند. چالش اصلی تعادل میان اصالت هنری و پیام معنوی است که با موفقیت در آثار فاخر تئاتر معاصر دیده می شود (رحیمی و همکاران ۱۴۰۱). همچنین تعامل مخاطب جوان با این آثار نیازمند زبان بصری نوین و پرهیز از کلیشه های تکراری است (کریمی ۱۴۰۰). در نهایت پژوهش نتیجه می گیرد که هنرهای نمایشی می توانند با تبدیل مفاهیم انتزاعی مهدویت به تجربیات عینی و انسانی نقش موثری در نهادینه سازی فرهنگ انتظار ایفا کنند. این مطالعه چارچوبی نظری برای تولید محتوای نمایشی آگاهانه و اثرگذار ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ سازی ، مهدوی ، هنرهای نمایشی ، پدیدارشناسی ، کارگردانی تئاتر ، نسل جدید ، انتظار ، باور دینی