بررسی تطبیقی قصاید خاقانی و ناصر خسرو از نظر ساختاری و محتوایی

این پژوهش در صدد بررسی تطبیقی قصاید دو شاعر، برجسته خاقانی شروانی و ناصر خسرو از منظر ساختاری و محتوایی است تا با تحلیل و مقایسه ویژگی های شعری و محتوای فکری، آنان جلوه های متفاوت و مشترک این آثار را مورد ارزیابی قرار دهد. با توجه به جایگاه والای این دو شاعر در عالم ادبیات فارسی و تاثیرات عمیق آنها بر روند اندیشه و شعر فارسی، درک دقیق تری از وجوه اشتراک و افتراق میان اشعار آنها می تواند به شناخت بهتری از تحولات ادبی و فرهنگی آن عصر کمک کند. در این مقاله با استفاده از روش تحلیل محتوایی و ساختاری، قصایدی منتخب از هر دو شاعر بررسی شده و بر مبنای معیارهای گوناگون مانند وزن، قافیه، تصویرسازی و مضامین فلسفی و اجتماعی مقایسه شده است. نتایج این بررسی حاکی از این است که هر دو شاعر با وجود داشتن سبک های منحصر به فرد در برخی از جوانب ساختاری و مفهومی به ویژه در استفاده از مضامین اخلاقی و اجتماعی اشتراکاتی دارند اما در عین حال تفاوت های بارزی نیز خاصه در شیوه بیان و نوع نگرش به جهان این دو شاعر گرانقدر مشاهده می شود. این تفاوت ها نمایانگر تاثیر زمینه های فرهنگی و تاریخی متفاوت بر فرهنگ و اندیشه این دو شاعر است.

کلیدواژه ها:

ادبیات خاقانی ، شعر ، قصیده ، مفاخره ، ناصر خسرو