تحلیل اسطوره ای داستان کیومرث

کیومرث و داستان کیومرث نخستین انسان و نخستین شاه در سنت های اساطیری ایران یکی از بنیادی ترین روایت های شکل دهنده جهان بینی ایرانیان است. این پژوهش با رویکرد تحلیل اسطوره ای به بررسی لایه های معنایی نمادین و انسان شناختی این داستان می پردازد و نشان می دهد که کیومرث نه تنها آغازگر تاریخ اساطیری بلکه نماد زندگی، آفرینش، عدالت و تکامل انسان است. در این مقاله با بهره گیری از منابع کتابخانه ای متون اوستایی، بندهش، شاهنامه و پژوهش های معاصر، ساختار اسطوره ای کیومرث، کارکردهای فرهنگی و دینی آن و نقش این روایت در شکل گیری هویت ایرانی تحلیل می شود. همچنین از فناوری های هوش مصنوعی برای ساماندهی داده ها، استخراج مفاهیم کلیدی و مقایسه روایت ها استفاده شده است. یافته ها نشان می دهد که کیومرث در مقام «نخستین انسان» و «نخستین شاه» بنیان گذار نظم، قانون، اخلاق و تمدن در اسطوره ایرانی است و مرگ و زایش دوباره او چرخه هستی و تداوم حیات را در فرهنگ ایرانی بازتاب می دهد.

کلیدواژه ها:

کیومرث ، اسطوره ، ایرانی ، نخستین انسان ، شاهنامه ، بندهش ، تحلیل اسطوره ای