تحلیل اثرات استرس شغلی بر رفتار ایمنی و عملکرد کارکنان آتش نشانی و ارائه راهکار

حرفه آتش نشانی از جمله مشاغل پرخطر و پراسترس است که کارکنان آن به طور مستمر در معرض فشارهای جسمانی، روانی و شرایط بحرانی قرار دارند. در چنین محیطی، حفظ رفتار ایمنی و آمادگی روان شناختی نیروها نقشی اساسی در پیشگیری از خطا، کاهش حوادث شغلی و ارتقای کیفیت عملکرد عملیاتی دارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل اثرات استرس شغلی بر رفتار ایمنی و عملکرد کارکنان آتش نشانی و ارائه راهکارهای کاربردی انجام شد. این مطالعه از نوع کاربردی، توصیفی–همبستگی و مبتنی بر مدل سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری را کارکنان عملیاتی سازمان آتش نشانی شهرستان یزد در سال ۱۴۰۳ تشکیل دادند که از میان آنان ۱۴۵ نفر به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه استرس شغلی HSE و پرسشنامه رفتار ایمنی حکم آبادی و همکاران گردآوری و با نرم افزارهای SPSS ۲۴ و SmartPLS ۴ تحلیل شد. نتایج نشان داد استرس شغلی تاثیر منفی و معناداری بر رفتار ایمنی کارکنان آتش نشانی دارد؛ به گونه ای که افزایش استرس، موجب کاهش تمرکز، دقت و پایبندی به رفتارهای ایمن می شود. همچنین، بر اساس مبانی نظری، استرس شغلی می تواند عملکرد شغلی را نیز در ابعاد دقت، تصمیم گیری و هماهنگی تیمی تضعیف کند. بر این اساس، پیشنهاد می شود سازمان های آتش نشانی با اجرای برنامه های مدیریت استرس، بازنگری در شیفت کاری، تقویت حمایت سازمانی، و آموزش مهارت های روان شناختی و ایمنی، زمینه ارتقای رفتار ایمن و بهبود عملکرد کارکنان را فراهم سازند.

کلیدواژه ها:

استرس شغلی ، رفتار ایمنی ، عملکرد شغلی ، آتش نشانی ، معادلات ساختاری