مروری بر مهم ترین عوامل موثر بر رفتار ایمنی و عملکرد حرفه ای در کارکنان آتش نشانی

رفتار ایمنی در مشاغل پرخطر، به ویژه آتش نشانی، نقشی حیاتی در پیشگیری از حوادث و حفظ سلامت کارکنان ایفا می کند. با این حال، شناسایی عواملی که موجب ارتقای این رفتارها می شوند، همواره یکی از دغدغه های اصلی مدیریت ایمنی در سازمان های امدادی بوده است. هدف این مقاله، بررسی و تبیین مهم ترین عوامل فردی، روان شناختی و سازمانی موثر بر رفتار ایمنی و عملکرد حرفه ای در کارکنان آتش نشانی بر اساس مطالعات و متون علمی موجود است. این مطالعه به صورت مروری و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی بر روی منابع علمی، پژوهش های پیشین و اسناد معتبر انجام شده است. جست وجوی منابع با استفاده از کلیدواژه های مرتبط در پایگاه های داده معتبر علمی صورت گرفته و داده ها پس از دسته بندی مضامین، مورد تحلیل و تفسیر قرار گرفته اند. نتایج نشان می دهد که رفتار ایمنی، پدیده ای چندبعدی و حاصل تعامل میان متغیرهای درونی و بیرونی است. عوامل فردی و روان شناختی شامل ادراک خطر، خودکارآمدی، تاب آوری، انگیزش و تجربه شغلی، و عوامل سازمانی شامل فرهنگ ایمنی، رهبری ایمنی، حمایت سازمانی، آموزش های مستمر و استاندارد، و مدیریت فشار کاری، بیشترین تاثیر را بر رفتارهای ایمن آتش نشانان دارند. همچنین فرهنگ ایمنی قوی به عنوان بستر اصلی نهادینه سازی رفتار ایمن شناسایی شد. بنابراین، ارتقای رفتار ایمنی در آتش نشانان مستلزم اتخاذ رویکردی جامع و چندسطحی است که در آن، تقویت منابع فردی و روان شناختی کارکنان هم راستا با بهینه سازی ساختارها و فرهنگ سازمانی انجام شود. سازمان های آتش نشانی باید بر آموزش های واقع محور، تعهد مدیریت و حمایت های همه جانبه برای کاهش رفتارهای ناایمن و بهبود عملکرد عملیاتی تمرکز کنند.

کلیدواژه ها:

رفتار ایمنی ، آتش نشانی ، فرهنگ ایمنی ، عوامل روان شناختی ، عوامل سازمانی ، مدیریت ایمنی