اثربخشی قصه درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری بر افزایش خودکارآمدی و سازگاری اجتماعی در کودکان دارای معلولیت جسمی حرکتی در شهرستان مهریز

این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی قصه درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری بر افزایش خودکارآمدی و سازگاری اجتماعی کودکان دارای معلولیت جسمی-حرکتی انجام شد. روش انجام پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری عبارت بود از کودکان دارای معلولیت جسمی-حرکتی شهرستان مهریز که با نمونه گیری دردسترس یک گروه ۲۰نفری انتخاب و بطور تصادفی در دو گروه ۱۰ نفری آزمایش و کنترل جایگزین شدند. ابتدا از هر دو گروه پیش آزمون گرفته شد، سپس گروه آزمایش ۱۰جلسه یک ساعت ونیمه به صورت هفتگی «قصه درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی-رفتاری مایکنبام (۱۹۷۷)» را دریافت کردند. گروه کنترل، هیچ آموزش خاصی در این زمینه دریافت نداشت. پس از اتمام دوره آموزشی، از هر دو گروه پس آزمون به عمل آمد. از پرسشنامه های سازگاری اجتماعی دخانچی(۱۳۷۷) و خودکارآمدی عمومی شرر(۱۹۸۲) استفاده شد و داده ها با نرم افزار SPSS۲۴ مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. آماره مانکوا نشان داد که حدود ۵۱٫۲٪ از واریانس مشاهده شده در ترکیب دو متغیر (خودکارآمدی و سازگاری اجتماعی) را می توان به اجرای مداخله «قصه درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی–رفتاری» نسبت داد. تحلیل کوواریانس تک متغیری نشان داد که، ۲۱٫۶٪ از تغییرات خودکارآمدی و ۴۴٫۸٪ از تغییرات سازگاری اجتماعی ناشی از اجرای (قصه درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی–رفتاری) بود. بنابراین نتایج این پژوهش بیانگر آن است که قصه درمانی مبتنی بر رویکرد شناختی–رفتاری می تواند با تقویت مهارت های شناختی و ارتقاء تعاملات اجتماعی، بر شاخص های روانی–اجتماعی این گروه از کودکان موثر باشد و به عنوان یک رویکرد درمانی مکمل در برنامه های توانبخشی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

معلولیت جسمی حرکتی ، خودکارآمدی ، سازگاری اجتماعی ، قصه درمانی - شناختی-رفتاری