واکاوی راهکارهای معماری همساز با اقلیم در بافت تاریخی یزد؛ مطالعه موردی مسجد جامع و بازار

معماری سنتی ایران در اقلیم های گرم و خشک حاصل تجربه ای چند صد ساله در بهره گیری هوشمندانه از منابع طبیعی و سازگاری با محیط زیست است. این پژوهش با هدف واکاوی اصول معماری پایدار در بافت تاریخی یزد به مطالعه تطبیقی مسجد جامع و بازار سنتی این شهر پرداخته است. روش تحقیق در این مقاله توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای است که در آن شاخص های معماری همساز با اقلیم با کالبد فضایی این ابنیه مورد سنجش قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد که عناصری نظیر درونگرایی، استفاده از مصالح بومی با ظرفیت حرارتی بالا، ساماندهی هندسی برای تهویه طبیعی و بهره گیری از خرد اقلیم ها، نه تنها پاسخگوی نیازهای عملکردی گذشته بوده اند بلکه الگویی کارآمد برای طراحی های پایدار امروزی محسوب می شوند. این مقاله نتیجه می گیرد که معماری تاریخی یزد با رویکردی کل نگرانه، تقدم «زیستن در اقلیم» بر «غلبه بر اقلیم» را به عنوان اصلی ترین مولفه توسعه پایدار کالبدی تبیین می نماید.

کلیدواژه ها:

معماری پایدار ، اقلیم گرم و خشک ، مسجد جامع یزد ، بازار سنتی ، طراحی همساز با اقلیم