تاثیر التقاط گرایی در معماری معاصر ایران: مرور پیشینه

این پژوهش با هدف واکاوی روندهای تاریخی و نظری التقاط گرایی در معماری معاصر ایران انجام شده است. مرور نظام مند ادبیات داخلی و خارجی نشان می دهد که این پدیده عمدتا در پی مدرنیزاسیون شتاب زده، گسست سبکی و نفوذ مستقیم پارادایم های غربی در بستر معماری ایران شکل گرفته است. تحلیل ها آشکار ساخت که فقدان تداوم در دستور زبان شکل سنتی و غلبه ترکیب های سطحی، زمینه ساز آشفتگی فضایی و کاهش انسجام هویتی شده است؛ در عین حال برخی نمونه های التقاط گرا با رویکرد انتقادی و خلاقانه توانسته اند امکان بازخوانی سنت و ایجاد هویت ترکیبی نوین را فراهم آورند. مدل مفهومی استخراج شده در این مقاله، ریشه ها، اشکال و پیامدهای التقاط گرایی را در قالب یک چرخه علی معلولی تبیین می کند و نشان می دهد که این رویکرد اگر بدون تحلیل زمینه ای به کار رود به بحران هویت منجر می شود اما در صورت بهره گیری آگاهانه می تواند بستری برای بازتعریف خلاقانه معماری ایرانی فراهم آورد. این مطالعه با جمع بندی یافته های پیشین چارچوبی نظری برای تمایز میان التقاط گرایی سطحی و ترکیب گرایی خلاق پیشنهاد می کند و بر ضرورت بازاندیشی در اصول طراحی معاصر تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

معماری معاصر ایران ، دوره پهلوی ، التقاط گرایی ، انسجام سبک ، مدرنیزاسیون ، سبک معماری