مدیریت پسماندهای ساختمانی با تمرکز بر کاهش هزینه های عملیاتی کارگاه

مدیریت پسماندهای ساختمانی در سال های اخیر به یکی از محورهای اصلی بهبود عملکرد پروژه های عمرانی تبدیل شده است، زیرا تولید ضایعات نه تنها پیامدهای زیست محیطی گسترده ای دارد بلکه موجب افزایش هزینه های حمل، تفکیک، انبارش، دوباره کاری، مصرف مازاد مصالح و افت بهره وری کارگاه می شود. هدف این مقاله بازنویسی و تبیین یک چارچوب تحلیلی برای مدل سازی مدیریت پسماندهای ساختمانی با تمرکز بر کاهش هزینه های عملیاتی کارگاه است. مبنای نظری پژوهش بر تلفیق سه رویکرد اصلی شامل مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)، تحلیل چرخه حیات و هزینه ی چرخه ی حیات (LCA-LCC) و اصول اقتصاد چرخشی و ساخت پایدار استوار است. بر اساس مرور منابع فارسی و انگلیسی متغیرهای کلیدی شامل حجم پسماند تولیدی، نرخ تفکیک در مبدا، نرخ بازیافت، میزان دوباره کاری، دقت برنامه ریزی، اجرایی، هزینه های حمل و دفع و سطح بلوغ دیجیتال کارگاه شناسایی شدند. یافته های تحلیلی نشان می دهد که استقرار یک سیستم مدیریت پسماند مبتنی بر BIM و ارزیابی چرخه حیات می تواند از طریق بهینه سازی مصرف مصالح، کاهش دوباره کاری، ارتقای تصمیم گیری اجرایی و هدایت پسماند به مسیرهای بازیافت هزینه های مستقیم و غیرمستقیم کارگاه را به طور معناداری کاهش دهد؛ همچنین نتایج نشان می دهد که پیوند میان برنامه ریزی، اجرایی، فناوری های دیجیتال و سیاست های ۳R بستر مناسبی برای ارتقای بهره وری و پایداری پروژه فراهم می کند. نوشتار حاضر در نهایت یک مدل مفهومی یکپارچه ارائه می دهد که می تواند مبنای پژوهش های کمی آتی و تصمیم گیری مدیران پروژه در کارگاه های ساختمانی باشد.

کلیدواژه ها:

مدیریت پسماند ساختمانی ، هزینه های عملیاتی کارگاه ، مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) ، چرخه حیات ، اقتصاد چرخشی