تدوین چارچوب تصمیم گیری چند معیاره برای طراحی پیت بهینه معادن روباز با تاکید بر عدم قطعیت های اقتصادی، ژئوتکنیکی و زیست محیطی

طراحی بهینه پیت در معادن روباز یکی از تصمیم های راهبردی و پیچیده در برنامه ریزی معدن است که به طور مستقیم بر ارزش اقتصادی، پروژه ایمنی، عملیاتی پایداری ژئوتکنیکی و پیامدهای زیست محیطی اثر می گذارد. رویکردهای سنتی طراحی پیت عموما بر بیشینه سازی ارزش اقتصادی و تعیین محدوده نهایی معدن بر اساس شاخص هایی مانند ارزش فعلی خالص، هزینه استخراج و نسبت باطله برداری متمرکز بوده اند؛ در حالی که افزایش عمق، معادن نوسانات بازار، پیچیدگی شرایط زمین شناسی و الزامات پایداری ضرورت استفاده از چارچوب های تصمیم گیری چند معیاره را برجسته ساخته است. هدف این پژوهش تدوین یک چارچوب تصمیم گیری چند معیاره برای ارزیابی و انتخاب گزینه بهینه طراحی پیت در معادن روباز با تلفیق ابعاد اقتصادی، ژئوتکنیکی و زیست محیطی است. بدین منظور ده معیار اصلی در سه بعد یادشده شناسایی و با الهام از منطق تحلیل سلسله مراتبی وزن دهی شدند سپس سه گزینه مفهومی شامل پیت اقتصادی عمیق، پیت متعادل و پیت محافظه کارانه بر اساس ماتریس تصمیم ارزیابی شدند. نتایج نشان داد که معیار پایداری شیب با وزن نهایی ۰.۱۳۶ مهم ترین معیار در انتخاب طرح بهینه است و پس از آن ارزش اقتصادی طرح و قابلیت اجرای هندسه پیت قرار دارند. همچنین گزینه پیت متعادل با امتیاز نهایی ۷.۵۳۲ به عنوان گزینه مطلوب در سناریوی پایه شناسایی شد. یافته ها نشان می دهد که طرح بهینه پیت الزاما اقتصادی ترین یا محافظه کارانه ترین گزینه نیست بلکه گزینه ای است که بتواند میان سودآوری، ایمنی، قابلیت اجرا و پایداری زیست محیطی توازن برقرار کند.

کلیدواژه ها:

طراحی ، پیت معادن روباز ، تصمیم گیری چند معیاره ، پایداری ، شیب ، پایداری زیست محیطی