تاثیر استفاده از مدل سازی سه بعدی در تدریس معماری بر درک فضایی دانش آموزان هنرستان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر استفاده از مدل سازی سه بعدی در تدریس معماری بر درک فضایی دانش آموزان هنرستان انجام شده است. درک فضایی به عنوان یکی از مهارت های بنیادین در آموزش معماری، نقش تعیین کننده ای در توانایی دانش آموزان برای تجسم، تحلیل و خلق فضاهای معماری ایفا می کند و از این رو، شناسایی روش های موثر برای تقویت این مهارت در دوره هنرستان که دوره شکل گیری پایه های حرفه ای دانش آموزان محسوب می شود، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. روش های سنتی آموزش معماری که عمدتا بر ترسیم های دوبعدی و نقشه خوانی متمرکز هستند، به دلیل ماهیت انتزاعی خود، همواره با چالش در انتقال مفاهیم فضایی به دانش آموزان مواجه بوده اند و از این رو، رویکردهای نوین آموزشی مبتنی بر فناوری های دیجیتال مانند مدل سازی سه بعدی می توانند راهگشای بسیاری از این چالش ها باشند. این پژوهش با روش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه گواه انجام شده است و جامعه آماری آن شامل کلیه دانش آموزان هنرستان های معماری شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ بوده است که از میان آنها ۶۰ نفر با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و گواه جایدهی شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه آموزشی با استفاده از نرم افزارهای مدل سازی سه بعدی تحت آموزش قرار گرفتند، در حالی که گروه گواه با روش های سنتی و مبتنی بر ترسیم دوبعدی آموزش دیدند. ابزار گردآوری داده ها، آزمون استاندارد درک فضایی بود که روایی و پایایی آن در پژوهش های پیشین تایید شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که استفاده از مدل سازی سه بعدی در تدریس معماری تاثیر مثبت و معناداری بر درک فضایی دانش آموزان هنرستان داشته است و دانش آموزان گروه آزمایش در مولفه های مختلف درک فضایی از جمله تجسم فضایی، چرخش ذهنی، درک روابط فضایی و توانایی برش و مقطع زنی، عملکرد بهتری نسبت به گروه گواه داشته اند. بر اساس نتایج به دست آمده، استفاده از مدل سازی سه بعدی به عنوان یک روش موثر در آموزش معماری هنرستان ها توصیه می شود و پیشنهاد می گردد که این روش در برنامه درسی هنرستان های معماری گنجانده شده و معلمان این رشته با کاربردهای آموزشی این فناوری آشنا شوند.

کلیدواژه ها:

مدل سازی سه بعدی ، درک فضایی ، آموزش معماری ، هنرستان ، فناوری آموزشی