آسیب شناسی نشست بزرگراه های شهری تهران با دیدگاه مهندسی ژئوتکنیک

شبکه بزرگراهی تهران به عنوان شریان های حیاتی این کلان شهر، نقش اساسی در حمل ونقل، دسترسی های شهری و امدادرسانی در شرایط بحران ایفا می کند. با این حال، توسعه سریع شهری، برداشت بی رویه از منابع آب زیرزمینی و وجود لایه های رسی تحکیم پذیر در زیرسطح بسیاری از مناطق تهران، زمینه ساز پدیده ی نشست زمین و آسیب پذیری جدی زیرساخت های راه های شهری شده است. در این پژوهش، با رویکردی تحلیلی-میدانی، عوامل ژئوتکنیکی موثر در نشست بزرگراه های تهران شامل نشست تحکیمی لایه های رسی اشباع، افت سطح آب زیرزمینی و ویژگی های ژئوتکنیکی نهشته های آبرفتی مورد بررسی قرار گرفته است. مطالعه ی موردی بر روی آزادراه کنارگذر جنوبی تهران با استفاده از مدل سازی عددی در نرم افزار المان محدود PLAXIS انجام شده و نتایج نشان دهنده ی میزان قابل توجه نشست تحکیمی در لایه های زیرسطحی این محدوده است. همچنین، با استناد به پژوهش های جدید در زمینه ی تداخل سنجی راداری (PS-InSAR)، نرخ جابه جایی در جنوب غرب تهران تا ۹۵- میلی متر در سال برآورد شده که بر پل های بزرگراهی تاثیرات محسوسی (۲/۳ تا ۴/۵ سانتی متر جابه جایی قائم سالانه) داشته است. در پایان، راهکارهای به سازی بستر و روش های مقاوم سازی ژئوسنتتیک برای کاهش ریسک نشست در بزرگراه های تهران پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

نشست تحکیمی ، بزرگراه های شهری تهران ، مهندسی ژئوتکنیک ، PLAXIS ، تداخل سنجی راداری (PS-InSAR) ، به سازی خاک