ارزیابی ریسک های زیست محیطی و بهداشتی ناشی از انتشار گازهای گلخانه ای در پروژه های تونل سازی: چارچوبی سیستماتیک مبتنی بر ارزیابی چرخه حیات (LCA)

پروژه های تونل سازی به عنوان یکی از زیرساخت های حیاتی حمل ونقل، در طول چرخه حیات خود (از تولید مصالح تا بهره برداری و تخریب) مقادیر قابل توجهی گازهای گلخانه ای (GHG) منتشر می کنند. این انتشار نه تنها به عنوان نیروی محرکه اصلی تغییرات اقلیمی عمل می کند، بلکه به دلیل هم بودی با آلاینده های سمی مانند مونواکسیدکربن (CO)، ذرات معلق (PM) و گازوئیل خروجی از ماشین آلات سنگین، تهدیدی جدی برای سلامت نیروی کار و ساکنان مجاور محسوب می شود. در این مقاله، با به کارگیری روش های ارزیابی چرخه حیات (LCA)، مدل سازی عددی و تکنیک های ارزیابی ریسک (مانند FMEA و William Fine)، یک چارچوب سه مرحله ای شامل «کمی سازی انتشار»، «ارزیابی مواجهه» و «برآورد پیامدهای سلامت محور» ارائه شده است. یافته ها نشان می دهد که مرحله تولید مصالح (به ویژه فولاد، سیمان و بتن شاتکریت) با سهم بیش از ۸۵٪ در پتانسیل گرمایش جهانی (GWP)، بحرانی ترین مرحله است. همچنین غلظت CO در حین حفاری مکانیزه در سنگ های آلی تا ۱۹۲۰ پی پی ام (میانگین ۱۰۰ پی پی ام) اندازه گیری شده که می تواند آسیب های سلامتی را تا ۳۰ برابر بیشتر از آلایندگی خروجی تونل در کارگران ایجاد کند. این مقاله با استناد به مطالعات موردی در تونل های البرز (ایران)، متروی گوانگژو (چین) و تونل های نروژ، راهکارهای عملیاتی برای کاهش توامان این ریسک ها ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

تونل سازی ، گازهای گلخانه ای ، ارزیابی چرخه حیات (LCA) ، ریسک بهداشتی ، سلامت شغلی ، انتشار کربن ، تهویه هوشمند