Investigating the effect of combined training on the sleep habits of school-age children: A randomized controlled trial

مقدمه و هدف خواب به عنوان یکی از نیازهای حیاتی، کودکان نقش مهمی در رشد، فیزیکی، عاطفی رفتاری و شناختی دارد. عادات خواب که در سنین مدرسه تحت تاثیر عوامل خانوادگی و فرهنگی شکل می گیرد میتواند بر کیفیت و الگوی خواب تاثیرگذار باشد. با توجه به شیوع اختلالات خواب در این گروه سنی طراحی و اجرای برنامه های آموزشی مناسب جهت بهبود عادات خواب از اهمیت ویژه ای برخوردار است. از این رو، مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر آموزش ترکیبی بر عادات خواب کودکان سن مدرسه انجام شد. روش کار: این مطالعه کارآزمایی شاهددار تصادفی، شده با کد اخلاق ۱۴۰۳.۴۶۲.IR.GUMS.REC، بر روی ۶۲ دانش آموز دختر و پسر پایه اول تا ششم ابتدایی که به روش نمونه گیری طبقه ای و خوشه ای انتخاب و با تخصیص تصادفی به گروه های مداخله و کنترل تقسیم شدند انجام شد. گروه مداخله تحت ۴ جلسه آموزش ترکیبی آموزش چهره به چهره، اجرای نمایش، مسابقه داستان نویسی و نقاشی و آموزش از طریق اپلیکیشن و گروه کنترل تحت ۱ جلسه آموزش چهره به چهره قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها شامل ۲ پرسش نامه اطلاعات دموگرافیک کودک و خانواده و عادات خواب کودکان (CSHQ) بود که به صورت پیش آزمون قبل از مداخله و پس آزمون (۳ ماه پس از انجام مداخله) توسط والدین گروه ها تکمیل گردید. تحلیل داده ها با آزمون های آماری توصیفی و تحلیلی تحت نرم افزار SPSS نسخه ۱۶ انجام شد. یافته ها: نتایج نشان داد میانگین نمره کل عادات خواب در مرحله پس آزمون در گروه مداخله و کنترل به ترتیب ۳۲/۸ و ۷۷/۱ واحد کاهش یافت که حاکی از بهبود وضعیت عادات خواب در هر دو گروه است. گرچه وضعیت عادات خواب در هر دو گروه بهبود یافت اما میزان کاهش نمره کل عادات خواب در گروه مداخله به صورت معنی داری ۵۵/۶ واحد بیشتر از گروه کنترل بود (۰/۰۰۱P) که بیانگر تاثیرگذاری بیشتر شیوه آموزش ترکیبی است. همچنین میزان کاهش نمرات خرده مقیاس های مقاومت در برابر خواب، مدت زمان خواب و خواب آلودگی روزانه در گروه مداخله به صورتی معنی دار بیشتر از گروه کنترل بود؛ در خرده مقیاس های اضطراب خواب و تاخیر در شروع خواب میزان کاهش نمرات گروه مداخله بیشتر از گروه کنترل اما از نظر آماری معنی دار نبود و تفاوت آماری معنی داری در میزان کاهش نمرات خرده مقیاس های پاراسومنیا، اختلالات تنفسی خواب و بیداری های شبانه بین گروه های کنترل و مداخله مشاهده نشد. نتیجه گیری: اثر بخشی گسترده تر شیوه آموزش ترکیبی نسبت به مداخلات کوتاه مدت کاملا مشهود است. می توان بدین گونه استدلال کرد که بهره گیری از تنوع در شیوه های آموزشی از جمله آموزش ترکیبی به واسطه ی انعطاف پذیری ساختار یکپارچه و تعامل بالا می تواند منجر به اثرگذاری بیشتر نسبت به سایر شیوه های آموزشی تک بعدی و صرفا چهره به چهره شود.

کلیدواژه ها:

آموزش ترکیبی ، دانش آموزان سن مدرسه ، عادات خواب ، اپلیکیشن آموزش