ارزیابی اثربخشی دوزهای مختلف یک عامل زیستی میکروبی در کنترل لاروهای کرم سفید ریشه (Coleoptera: Scarabaeidae) در چمن کاری های بوستان های منطقه ۱۷ تهران

کرم سفید ریشه راسته ی سخت بالپوشان خانواده ی Scarabaeidae یکی از مهمترین آفات خاکزی چمن کاری های شهری است که با تغذیه از ریشه ی گیاهان موجب زردی، خشکیدگی لکه ای و کاهش کیفیت پوشش گیاهی بوستان ها می شود. کاربرد گسترده ی آفت کش های شیمیایی در فضاهای سبز شهری به دلیل تماس مستقیم شهروندان و آلودگی منابع آب و خاک محدودیت های جدی دارد، از این رو عوامل کنترل زیستی میکروبی همچون باکتری Bacillus thuringiensis به عنوان جایگزینی ایمن و سازگار با محیط زیست مطرح شده اند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثربخشی چهار دوز مختلف سوسپانسیون B. thuringiensis (۱۰۸ و ۱۰۹ واحد کلنی ساز در میلی لیتر) در مقایسه با تیمار شاهد علیه لاروهای سن سوم کرم سفید ریشه Polyphylla olivieri در چمن کاری های بوستان های منطقه ۱۷ تهران انجام شد. آزمایش در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با پنج تیمار و چهار تکرار اجرا و مرگ و میر لاروها در روزهای ۷، ۱۴، ۲۱ و ۲۸ پس از تیمار ثبت گردید. نتایج نشان داد که مرگ و میر تجمعی با افزایش دوز و گذشت زمان به طور معنی داری افزایش یافت، به گونه ای که بیشترین مرگ و میر تصحیح شده (۸۳٫۸ درصد) در بالاترین دوز (۱۰۹) و کمترین مقدار در شاهد مشاهده شد. غلظت کشنده ی پنجاه درصد (LC۵۰) و نود درصد (LC۹۰) به ترتیب ۳۰۱۶×۱۰ و ۲٬۸۹×۱۰ واحد کلنی ساز در میلی لیتر برآورد شد. در آزمون مزرعه ای نیز تراکم لارو در بالاترین دوز تا ۹۰ درصد کاهش یافت و شاخص کیفیت بصری چمن از ۸٫۲ به ۳۰٫۱ بهبود پیدا کرد. یافته ها موید آن است که B. thuringiensis در دوزهای بالا می تواند به عنوان مولفه ای کارآمد در مدیریت تلفیقی کرم سفید ریشه در فضای سبز شهری به کار رود.

کلیدواژه ها:

کنترل زیستی ، باسیلوس تورینجینسیس ، کرم سفید ریشه ، Polyphylla olivieri ، غلظت کشنده ، فضای سبز شهری ، تهران