اثر مقادیر مختلف کادمیم و سلنیوم در محلول غذایی بر رشد شاخص کلروفیل و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیداتیو در گیاه تربچه

آلودگی محیط های کشاورزی به فلزات سنگین به ویژه کادمیم یکی از مهم ترین عوامل محدودکننده رشد و عملکرد گیاهان زراعی محسوب می شود. کادمیم با ایجاد تنش اکسیداتیو فرآیندهای فیزیولوژیکی از جمله فتوسنتز و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیداتیو را تحت تاثیر قرار می دهد. از سوی دیگر سلنیوم به عنوان یک عنصر مفید در غلظت های پایین می تواند نقش محافظتی در برابر تنش های غیر زیستی ایفا کند. هدف از این پژوهش بررسی اثرات مقادیر مختلف کادمیم و سلنیوم در محلول غذایی بر رشد شاخص کلروفیل و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیداتیو در گیاه تربچه بود. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. تیمارها شامل سطوح مختلف کادمیم و سلنیوم در محلول غذایی بودند. صفات اندازه گیری شده شامل شاخص های رشدی گیاه، شاخص کلروفیل برگ و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیداتیو نظیر کاتالاز، سوپراکسید دیسموتاز و پراکسیداز بود. نتایج نشان داد که افزایش غلظت کادمیم موجب کاهش معنی دار رشد گیاه و شاخص کلروفیل شده در حالی که فعالیت آنزیم های آنتی اکسیداتیو به طور معنی داری افزایش یافت. کاربرد سلنیوم در غلظت های مناسب توانست اثرات منفی کادمیم را تا حدی کاهش داده و موجب بهبود رشد، افزایش شاخص کلروفیل و تنظیم فعالیت آنزیم های آنتی اکسیداتیو شود. به طور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که سلنیوم می تواند به عنوان یک عامل تعدیل کننده موثر در کاهش تنش ناشی از کادمیم در گیاه تربچه مورد استفاده قرار گیرد و نقش مهمی در بهبود پاسخ های فیزیولوژیکی و بیوشیمیایی گیاه ایفا کند.

کلیدواژه ها:

کادمیم ، سلنیوم ، تربچه ، کلروفیل ، آنزیم های آنتی اکسیداتیو