بهینه سازی عملیات برگشت قطار در پایانه احسان (خط یک مترو شیراز) از طریق احداث سوزن کراس اور جدید در محدوده بین ایستگاهی احسان-شریعتی

عملیات برگشت (شانت) قطار در ایستگاه های انتهایی، یکی از گلوگاه های اصلی تعیین کننده ی ظرفیت جابه جایی در خطوط مترو محسوب می شود. در وضعیت موجود، پایانه ی احسان در خط یک مترو شیراز، به دلیل استقرار نامناسب سوزن کراس اور در عمق پایانه و طول کوتاه مسیر شانت، با زمان برگشت ۸ دقیقه ای مواجه است که این امر سبب افزایش فاصله زمانی حرکت قطارها (هدوی)، کاهش تعداد سفرها، افزایش هزینه های نگهداری و کاهش رضایت مسافران گردیده است. این مقاله با هدف کاهش زمان برگشت به ۳ دقیقه، طرح احداث یک سوزن کراس اور جدید در فاصله ی بین ایستگاه احسان و شریعتی (نزدیک به ورودی ایستگاه احسان) را ارائه می دهد. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی و شبه آزمایشی است و داده ها از طریق برداشت میدانی، شبیه سازی کامپیوتری و تحلیل هزینه-فایده گردآوری می شوند. یافته ها نشان می دهد که با سرمایه گذاری اولیه ی حدود ۷ میلیارد تومان، ضمن کاهش ۷۰ درصدی زمان برگشت، ظرفیت خط حداقل ۲۰ درصد افزایش، هزینه های نگهداری پایانه تا ۳۰ درصد کاهش و ایمنی پرسنل به طور چشمگیری ارتقا می یابد. دوره ی بازگشت سرمایه طرح حدود ۲٫۵ سال برآورد می شود. این طرح به عنوان یک راهکار کم هزینه، سریع الاجرا و دارای توجیه فنی و اقتصادی قوی، برای اجرای پایلوت در خط یک و سپس تعمیم به سایر خطوط مترو شیراز پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

مترو شیراز ، پایانه احسان ، عملیات برگشت قطار ، سوزن کراس اور ، کاهش هدوی ، بهینه سازی بهره برداری