عوامل موفقیت تامین مالی زنجیره تامین در شرکت های کوچک و متوسط ایران: یک چارچوب یکپارچه از مالی سنتی، مالی اسلامی و فناوری های دیجیتال

شرکت های کوچک و متوسط در اقتصاد ایران از جایگاه راهبردی برخوردارند، اما تامین مالی آن ها همواره با موانع ساختاری و رفتاری متعددی همراه بوده است. رویکردهای جاری به دلیل پراکندگی نظری و فقدان نگاهی یکپارچه، نتوانسته اند الگویی جامع برای موفقیت این بنگاه ها ارائه دهند. این پژوهش با هدف تلفیق سه حوزه مالی متعارف، مالی اسلامی و فناوری های دیجیتال، به تدوین چارچوبی یکپارچه از عوامل موفقیت تامین مالی زنجیره تامین در شرکت های کوچک و متوسط ایران می پردازد. بدین منظور، جستجوی نظام مند در پایگاه های Scopus، Web of Science، ScienceDirect، نورمگز، مگیران و علم نت تا پایان خردادماه ۱۴۰۵ انجام شد. از مجموع ۲۰۰ رکورد شناسایی شده، پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، ۴۳ مطالعه نهایی برای تحلیل عمیق انتخاب گردیدند. یافته های پژوهش نشان می دهد که در حوزه مالی متعارف، مدیریت سرمایه در گردش، رتبه اعتباری و راه حل مالی؛ در حوزه مالی اسلامی، ابزارهای مشارکتی و قراردادهای مبادله ای؛ و در حوزه فناوری های دیجیتال، بلاک چین، هوش مصنوعی و داده های کلان، به عنوان مهم ترین عوامل موفقیت شناسایی می شوند. افزون بر این، تعامل هم افزا میان این سه حوزه، تاثیری چشمگیر بر ارتقای عملکرد مالی بنگاه های کوچک و متوسط دارد. سطح قطعیت شواهد برای عوامل حوزه مالی متعارف بالا، و برای دو حوزه دیگر در سطح متوسط تا بالا ارزیابی می شود. محدودیت اصلی فراروی این مرور، ناهمگنی روش شناختی و کمبود پژوهش های تجربی با کیفیت بالا به ویژه در حوزه مالی اسلامی است. چارچوب ارائه شده می تواند برای مدیران بنگاه ها در انتخاب ترکیب بهینه روش های تامین مالی، برای بانک ها و موسسات مالی اسلامی در طراحی محصولات متناسب با نیاز این بنگاه ها، و برای سیاست گذاران در تدوین مقررات حمایتی و توسعه زیرساخت های فناوری اطلاعات مورد استفاده قرار گیرد. انجام پژوهش های تجربی با هدف بررسی تعاملات میان سه حوزه و توسعه مدل های کمی برای سنجش هم افزایی آن ها، مسیر اصلی پژوهش های آتی را تشکیل می دهد.

کلیدواژه ها:

تامین مالی زنجیره تامین ، شرکت های کوچک و متوسط ، مالی اسلامی ، فناوری های دیجیتال ، بلاک چین