تحلیل تطبیقی عوامل تعیین کننده بازده طلای کاغذی و سهام شرکت های معدنی طلا در بازار سرمایه ایران: مطالعه موردی صندوق طلای عیار و سهم فزر

این پژوهش عوامل تعیین کننده بازده دو مسیر بورسی سرمایه گذاری در طلا در ایران را مقایسه می کند. صندوق طلای عیار به عنوان نماینده طلای کاغذی و سهم فزر به عنوان نماینده یک شرکت فعال در استخراج و تولید طلا انتخاب شده اند. داده های روزانه دوره ۱ اسفند ۱۴۰۰ تا ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ پس از حذف تاریخ های تکراری، بر مبنای هفته شمسی شنبه تا جمعه تجمیع شدند. برای قیمت عیار، فزر، نرخ بدون ریسک، نفت، اونس و دلار آخرین مشاهده موجود هر هفته و برای شاخص ریسک ژئوپلیتیک میانگین هفتگی استفاده شد. بازده ها به صورت لگاریتمی محاسبه و بازده نفت با وقفه چهار هفته ای وارد مدل شد. چهار رگرسیون برای بازده فزر، بازده عیار، تغییرات اسپرد مبناشده و بازده نسبی فزر منهای عیار، با روش حداقل مربعات معمولی و خطاهای استاندارد نیوی-وست برآورد گردید. نتایج نشان می دهد بازده اونس جهانی و بازده دلار بر هر دو دارایی اثر مثبت و معنادار دارند. اثر نفت با وقفه چهار هفته ای برای فزر در سطح یک درصد و برای عیار در سطح ده درصد مثبت و معنادار است. مدل عیار با ضریب تعیین تعدیل شده ۰.۴۲۸ قدرت توضیح دهندگی بیشتری از مدل فزر با مقدار ۰.۲۲ دارد. در مدل بازده نسبی، تنها ضریب دلار منفی و در سطح یک درصد معنادار است؛ بنابراین افزایش دلار به طور معناداری به عملکرد بهتر عیار نسبت به فزر منجر می شود. تفاوت واکنش دو دارایی به اونس و نفت از نظر آماری معنادار نیست. یافته ها نشان می دهد صندوق طلا مواجهه مستقیم تر و قابل پیش بینی تری با محرک های قیمت ریالی طلا دارد، درحالی که سهم معدنی علاوه بر طلا و ارز از عوامل شرکتی، عملیاتی و بازار سهام نیز تاثیر می پذیرد.

کلیدواژه ها:

صندوق طلا ، سهام معدنی طلا ، اونس جهانی ، نرخ دلار ، ریسک ژئوپلیتیک