ارائه مدل ارتقای بهره وری در مدیریت پروژه های تحقیق و توسعه با رویکرد ترکیبی (چابک – سنتی) و تاکید بر مدیریت دانش و دفتر مدیریت پروژه

ارتقای بهره وری در پروژه های تحقیق و توسعه (R&D) به دلیل پیچیدگی، خروجی های ناملموس و عدم قطعیت بالا، نیازمند رویکردهای مدیریتی نوین است. تکیه صرف بر روش های سنتی (Waterfall/Stage-Gate) انعطاف لازم در برابر تغییرات فناورانه را فراهم نمی کند و به کارگیری کامل چابک (Agile) نیز در سازمان های بزرگ با چالش های حاکمیتی همراه است. این پژوهش با هدف ارائه مدلی جامع برای ارتقای بهره وری، نقش رویکرد ترکیبی (Hybrid)، مدیریت دانش (KM) و دفتر مدیریت پروژه (PMO) را در کنار متغیرهای میانجی حاکمیت پروژه و کیفیت تصمیم گیری بررسی می کند. مدل مفهومی شامل شش متغیر اصلی و هشت فرضیه است. روش پژوهش از نوع کاربردی و توصیفی–تحلیلی است و برای آزمون مدل، داده های شبیه سازی شده متناظر با پاسخ های ۱۵۰ مدیر و کارشناس پروژه در مقیاس لیکرت پنج درجه ای تولید و با رگرسیون چندگانه تحلیل شد. پایایی سازه ها با آلفای کرونباخ بالاتر از ۰٫۸۲ تایید گردید. یافته ها نشان داد مدیریت دانش قوی ترین پیش بین عملکرد PMO است (β=۰.۶۷۲) و اثر معنادار مستقیمی بر بهره وری دارد (β=۰.۵۴۳). همچنین PMO از مسیر بهبود حاکمیت پروژه و کیفیت تصمیم گیری بر بهره وری اثر می گذارد و رویکرد ترکیبی نیز حاکمیت پروژه را تقویت می کند. نتایج تاکید می کند استقرار PMO دانش محور در بستر رویکرد هیبریدی، زیربنای ارتقای بهره وری در محیط های R&D است. پیشنهاد کاربردی پژوهش، تبدیل PMO از واحد صرفا گزارش دهنده به مرکز یکپارچه سازی دانش، حاکمیت و تسهیل تصمیم گیری است.

کلیدواژه ها:

بهره وری پروژه ، مدیریت پروژه ترکیبی ، مدیریت دانش ، حاکمیت پروژه