بررسی عمر انباری و ویژگی های کیفی دو توده ملون ایرانی و هیبرید آنها برای استفاده به عنوان میوه تازه بریده شده: یک مطالعه مروری تحلیلی

تقاضا برای میوه های تازه بریده شده به دلیل راحتی مصرف و ارزش غذایی بالا در حال افزایش است. ملون (Cucumis melo L.) یکی از محبوب ترین میوه ها در این بازار است، اما عمر انباری کوتاه آن پس از فرآوری، یک چالش بزرگ محسوب می شود. ایران با دارا بودن تنوع ژنتیکی غنی از توده های بومی ملون، پتانسیل بالایی برای تامین مواد اولیه با ویژگی های کیفی منحصربه فرد دارد. این مقاله مروری-تحلیلی با هدف مقایسه و بررسی پتانسیل دو توده بومی برجسته ایرانی (خاتونی و ساسکی) در برابر یک هیبرید تجاری رایج (گالیا) برای استفاده به عنوان محصول تازه بریده شده انجام شده است. در این تحقیق، با استفاده از روش کتابخانه ای و مرور نظام مند مقالات منتشر شده در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و خارجی (از سال ۲۰۱۸ به بعد)، داده های مرتبط با تغییرات فیزیولوژیکی، بیوشیمیایی، میکروبیولوژیکی و حسی این ژنوتیپ ها پس از برش و در طول دوره نگهداری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته های کلیدی نشان می دهد که توده های بومی ایرانی، به ویژه توده خاتونی، دارای ویژگی های طعم و عطر برتری (TSS و پروفایل ترکیبات فرار) نسبت به هیبرید گالیا هستند. با این حال، بافت نرم تر و حساسیت بالاتر به قهوه ای شدن آنزیمی و زوال میکروبی، عمر انباری آن ها را محدود می سازد. در مقابل، هیبرید گالیا بافت سفت تر، مقاومت بیشتر به تنش های فیزیکی و عمر انباری طولانی تری را به نمایش می گذارد، اما از نظر شاخص های حسی ضعیف تر عمل می کند. این مطالعه شکاف پژوهشی موجود در زمینه عدم وجود مطالعات تطبیقی جامع بر روی ژرم پلاسم بومی ایران برای صنعت تازه بریده شده را برجسته می سازد. نتایج این تحلیل نشانگر آن است که برنامه های به نژادی آینده باید بر روی تلفیق ویژگی های مطلوب حسی توده های بومی با ثبات پس از برداشت ارقام هیبرید متمرکز شوند. همچنین، بهینه سازی روش های پس از برداشت، مانند پوشش های خوراکی و اتمسفر اصلاح شده، برای هر ژنوتیپ به صورت اختصاصی، می تواند راهکاری موثر برای افزایش عمر انباری و حفظ کیفیت میوه های تازه بریده شده ملون ایرانی باشد.

کلیدواژه ها:

ملون ایرانی ، میوه تازه بریده شده ، عمر انباری ، کیفیت پس از برداشت ، توده بومی