مدل یابی نقش اعتماد به هوش مصنوعی، اضطراب فناوری و خودکارآمدی در پیش بینی وابستگی شناختی به هوش مصنوعی مولد

گسترش سریع هوش مصنوعی مولد در محیط های آموزشی، فرصت های جدیدی برای تسهیل یادگیری ایجاد کرده است؛ بااین حال، استفاده مداوم و غیرنقادانه از این فناوری می تواند پیامدهای شناختی و روان شناختی قابل توجهی به همراه داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل پژوهش های انجام شده درباره وابستگی شناختی به هوش مصنوعی مولد و عوامل روان شناختی مرتبط با آن انجام شد. این پژوهش از نظر روش، مروری است و با جست وجوی هدفمند مطالعات منتشرشده در پایگاه های علمی معتبر از جمله Scopus، Web of Science، ScienceDirect، SpringerLink، ERIC و Google Scholar انجام گرفت. مطالعات مرتبط بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب و یافته های آن ها با رویکرد توصیفی تحلیلی بررسی و دسته بندی شد. یافته های پژوهش نشان داد که استفاده از هوش مصنوعی مولد می تواند در صورت استفاده هدفمند، نقش حمایتی در یادگیری داشته باشد، اما استفاده افراطی و جایگزین شدن آن با فعالیت های شناختی یادگیرنده ممکن است با افزایش وابستگی شناختی، کاهش استقلال یادگیری و تضعیف برخی فرایندهای تفکر انتقادی همراه شود. همچنین، اعتماد به هوش مصنوعی، خودکارآمدی و اضطراب مرتبط با فناوری از جمله عوامل روان شناختی مهم در نحوه تعامل کاربران با این فناوری شناسایی شدند. نتایج نشان می دهد که پیامدهای روان شناختی هوش مصنوعی مولد بیش از آنکه صرفا به میزان استفاده وابسته باشد، به کیفیت، هدف و نحوه استفاده از فناوری ارتباط دارد. بر این اساس، آموزش سواد هوش مصنوعی، تقویت ارزیابی انتقادی خروجی های آن و حفظ مشارکت فعال یادگیرنده می تواند از شکل گیری وابستگی شناختی افراطی جلوگیری کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، وابستگی شناختی ، روان شناسی ، اعتماد به هوش مصنوعی ، اضطراب فناوری ، خودکارآمدی