تاثیر شخصی سازی تکالیف آموزشی با هوش مصنوعی بر انگیزش تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی

تفاوت های فردی دانش آموزان یکی از چالش های اساسی آموزش دوره ابتدایی است؛ زیرا دانش آموزان یک کلاس از نظر توانایی، پیش دانسته ها، سرعت یادگیری، علایق و نیازهای آموزشی یکسان نیستند. با وجود این تفاوت ها، تکالیف درسی در بسیاری از کلاس های درس به صورت یکسان برای همه دانش آموزان ارائه می شوند. گسترش هوش مصنوعی، به ویژه هوش مصنوعی مولد، امکان طراحی فعالیت ها و تکالیفی را فراهم کرده است که می توانند بر اساس ویژگی های یادگیرنده از نظر سطح دشواری، زمینه محتوا و بازخورد با او سازگار شوند. هدف مقاله حاضر بررسی نقش و ظرفیت شخصی سازی تکالیف آموزشی با استفاده از هوش مصنوعی در انگیزش تحصیلی دانش آموزان دوره ابتدایی است. این مقاله با رویکرد مروری تحلیلی و بر پایه پژوهش های تجربی، مرورهای نظام مند و فراتحلیل های معتبر فارسی و انگلیسی تدوین شده است. شواهد مستقیم موجود، به ویژه پژوهش Tasdelen و Bodemer (۲۰۲۵)، نشان می دهد که شخصی سازی زمینه ای مواد و تکالیف آموزشی با استفاده از هوش مصنوعی مولد می تواند با افزایش انگیزش درونی و علاقه دانش آموزان ابتدایی همراه باشد. همچنین، متاآنالیز Wang و همکاران (۲۰۲۶) نشان داده است که بازخورد شخصی سازی شده با پشتیبانی هوش مصنوعی اثر مثبتی بر انگیزش یادگیری دارد. پژوهش های تجمیعی درباره یادگیری شخصی سازی شده و آموزش تطبیقی نیز نشان می دهند که تناسب فعالیت با سطح یادگیرنده و ویژگی های فردی او از مولفه های مهم طراحی آموزشی هستند. بااین حال، شواهد موجود هنوز برای ادعای یک اثر قطعی و عمومی کافی نیستند؛ زیرا نوع فناوری، نوع شخصی سازی، سطح تحصیلی، مدت مداخله و کیفیت طراحی آموزشی بر پیامدها اثر می گذارند. در ایران نیز پژوهش های فارسی موجود ظرفیت هوش مصنوعی و شخصی سازی آموزش را در نظام آموزشی و مدارس ابتدایی نشان می دهند، اما شواهد تجربی مستقیم درباره اثر تکالیف شخصی سازی شده مبتنی بر AI بر انگیزش تحصیلی دانش آموزان ابتدایی همچنان محدود است. در نتیجه، این موضوع یک حوزه پژوهشی نوظهور و قابل توسعه در آموزش ابتدایی، به ویژه در بافت آموزشی ایران، محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، هوش مصنوعی مولد ، شخصی سازی یادگیری ، تکالیف آموزشی ، انگیزش تحصیلی ، دانش آموزان ابتدایی ، یادگیری تطبیقی.