مدل های نوین برنامه ریزی درسی در زمان آموزش مجازی و ترکیبی

گسترش فناوری های دیجیتال و تغییر الگوهای آموزش در سال های اخیر، ضرورت بازنگری در شیوه های سنتی برنامه ریزی درسی و حرکت به سوی الگوهای نوین متناسب با محیط های مجازی و ترکیبی را افزایش داده است. آموزش مجازی و ترکیبی با فراهم کردن امکان یادگیری مستقل از زمان و مکان، ظرفیت هایی همچون انعطاف پذیری، شخصی سازی، افزایش تعامل، دسترسی گسترده به منابع آموزشی و استفاده از فناوری های هوشمند را در اختیار نظام های آموزشی قرار می دهد؛ ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل مدل های نوین برنامه ریزی درسی در زمان آموزش مجازی و ترکیبی و شناسایی مولفه ها، فرصت ها، چالش ها و راهکارهای مرتبط با آن انجام شد. این پژوهش از نظر رویکرد، کیفی و از نظر روش، توصیفی و کتابخانه ای است و بدون استفاده از مطالعه موردی انجام شده است. داده های پژوهش از طریق بررسی منابع علمی و پژوهش های منتشرشده در پایگاه های معتبر علمی از جمله سیویلیکا، SID، نورمگز، مگ ایران و گوگل اسکولار گردآوری شد. در فرایند بررسی، از میان ۱۵ مقاله فارسی، ۸ مقاله به روز، مرتبط و غیرتکراری و از میان ۸ مقاله انگلیسی، ۵ مقاله منتخب برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. داده های گردآوری شده با استفاده از روش کدگذاری و تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان داد مدل های نوین برنامه ریزی درسی به سمت انعطاف پذیری، یادگیرنده محوری، شخصی سازی، یادگیری خودراهبر، شایستگی محوری، یادگیری معکوس، یادگیری تطبیقی و استفاده هدفمند از هوش مصنوعی حرکت کرده اند. همچنین، بازطراحی مستمر برنامه درسی بر اساس داده های یادگیری، تعامل، ارزشیابی مستمر و توانمندسازی معلمان از مهم ترین الزامات موفقیت این مدل ها شناسایی شد. در مجموع، برنامه ریزی درسی نوین نیازمند تلفیق هدفمند فناوری، انعطاف پذیری و نیازهای فردی یادگیرندگان است.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی درسی ، آموزش مجازی ، آموزش ترکیبی ، یادگیری دیجیتال