نقش و جایگاه حضرت خدیجه کبری (سلام الله علیها) در تثبیت، گسترش و پیشبرد دعوت اسلامی: تحلیلی تاریخی، کلامی و تمدنی

حضرت خدیجه کبری (سلام الله علیها) از برجسته ترین شخصیت های تاریخ اسلام و نخستین بانوی مسلمان است که نقش وی در شکل گیری، تثبیت و گسترش دعوت نبوی، فراتر از یک همراهی خانوادگی، واجد ابعاد عمیق تاریخی، کلامی، اجتماعی و تمدنی است. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با بهره گیری از منابع معتبر تاریخی، حدیثی و مطالعات معاصر، به بررسی ابعاد مختلف شخصیت و کارکردهای حضرت خدیجه(س) در پیشبرد اسلام می پردازد. یافته های تحقیق نشان می دهد که حمایت های مالی، روانی، اجتماعی و اعتقادی ایشان، یکی از مهم ترین عوامل موفقیت دعوت اسلامی در مرحله مکی بوده است. ثروت حضرت خدیجه(س) زمینه استقلال اقتصادی نخستین جامعه اسلامی را فراهم ساخت و پشتیبانی عاطفی ایشان، پیامبر اکرم(ص) را در دشوارترین مراحل رسالت یاری داد. همچنین جایگاه معنوی حضرت خدیجه(س) در قرآن کریم و روایات، بیانگر منزلت ممتاز ایشان در منظومه الهیاتی اسلام است. تحلیل تمدنی مقاله نشان می دهد که حضرت خدیجه(س) الگویی بی بدیل از مشارکت فعال زنان در ساخت تمدن اسلامی ارائه کرده و نقش ایشان در تحقق اهداف رسالت، محدود به عصر نبوی نبوده، بلکه در شکل گیری هویت تاریخی امت اسلامی نیز تاثیرگذار بوده است. این پژوهش نتیجه می گیرد که بازخوانی جایگاه حضرت خدیجه(س) می تواند در تبیین الگوی زن مسلمان، سرمایه اجتماعی دین و نقش خانواده در پیشبرد رسالت الهی، افق های جدیدی را پیش روی مطالعات اسلامی قرار دهد.

کلیدواژه ها:

حضرت خدیجه(س) ، پیامبر اسلام(ص) ، دعوت اسلامی ، تاریخ صدر اسلام ، زنان در اسلام ، تمدن اسلامی ، الهیات اسلامی.