ارائه مدل تصمیم گیری چندمعیاره برای انتخاب روش بهینه ساخت در پروژه های شهری

انتخاب روش بهینه ساخت در پروژه های شهری به دلیل ماهیت پیچیده، چندبعدی و تاثیرگذار این پروژه ها بر ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی شهرها، همواره یکی از چالش های اساسی پیش روی مدیران و دست اندرکاران صنعت ساخت و ساز بوده است. روش های سنتی انتخاب روش ساخت که عمدتا مبتنی بر تجربیات فردی و قضاوت های ذهنی مدیران پروژه است، در مواجهه با تنوع روزافزون روش های ساخت، محدودیت های منابع، الزامات زیست محیطی و انتظارات ذی نفعان مختلف، کارایی لازم را نداشته و نمی تواند پاسخگوی نیازهای پیچیده پروژه های شهری معاصر باشد. پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل تصمیم گیری چندمعیاره برای انتخاب روش بهینه ساخت در پروژه های شهری انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی با رویکرد آمیخته (کیفی-کمی) می باشد. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل محتوا و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه مدیریت ساخت و برنامه ریزی شهری، معیارهای موثر بر انتخاب روش ساخت شناسایی و در قالب یک ساختار سلسله مراتبی سازماندهی شدند. در بخش کمی، با بهره گیری از روش ترکیبی تحلیل سلسله مراتبی و تکنیک تاپسیس، وزن معیارها تعیین و گزینه های روش ساخت بر اساس شاخص های تعیین شده رتبه بندی گردیدند. یافته های پژوهش نشان می دهد که معیارهای هزینه، زمان اجرا، کیفیت، ایمنی، تاثیرات زیست محیطی و سازگاری با شرایط بومی به عنوان مهم ترین معیارهای تاثیرگذار بر انتخاب روش ساخت در پروژه های شهری محسوب می شوند. همچنین نتایج نشان داد که روش ترکیبی تحلیل سلسله مراتبی-تاپسیس با قابلیت در نظر گرفتن معیارهای کمی و کیفی و نیز امکان لحاظ نمودن نظرات خبرگان، کارایی بالایی در انتخاب روش بهینه ساخت در پروژه های شهری دارد. مدل ارائه شده در این پژوهش می تواند به عنوان ابزاری کارآمد برای مدیران و برنامه ریزان شهری در جهت انتخاب آگاهانه تر و علمی تر روش ساخت پروژه ها مورد استفاده قرار گیرد و زمینه ساز بهبود عملکرد پروژه های شهری و دستیابی به توسعه پایدار شهری شود.

کلیدواژه ها:

تصمیم گیری چندمعیاره ، روش بهینه ساخت ، پروژه های شهری ، تحلیل سلسله مراتبی ، تاپسیس.