تبیین چارچوب مفهومی مولفه های انتظام بصری مرتبط با سکوت بصری در سکونتگاه های حاشیه نشین شهری

سکونتگاه های حاشیه نشین شهری به دلیل ناهمگونی کالبدی، تنوع نامتوازن عناصر و آشفتگی بصری، اغلب با کاهش خوانایی و افزایش پیچیدگی ادراکی محیط مواجه اند . این شرایط می تواند کیفیت ادراک محیط و آرامش ساکنان را تحت تاثیر قرار دهد و ضرورت توجه به انتظام بصری و ارتباط آن با سکوت بصری را آشکار سازد . پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین مولفه های انتظام بصری مرتبط با سکوت بصری در سکونتگاه های حاشیه نشین شهری و ارائه چارچوبی مفهومی برای تبیین این ارتباط انجام شده است . این پژوهش از نوع کیفی و با استفاده از تحلیل محتوای جهت دار انجام شد . داده ها از طریق بررسی هدفمند منابع علمی، اسناد و مبانی نظری مرتبط با انتظام بصری، پیچیدگی و آشفتگی دیداری، خوانایی محیط، کیفیت ادراکی و سکوت بصری گردآوری و در قالب مقوله های مفهومی تحلیل شدند . یافته ها نشان داد انتظام بصری پدیده ای چندبعدی است که از مجموعه ای از مولفه ها همچون انسجام بصری، کاهش اغتشاش دیداری، نظم ترکیب فضایی، هماهنگی فرم ها، وضوح ادراکی و یکپارچگی بصری شکل می گیرد . توجه به این مولفه ها می تواند با کاهش آشفتگی دیداری، تقویت وضوح و انسجام محیط و کاهش فشار شناختی، زمینه ارتقاء سکوت بصری را فراهم سازد . در مجموع، پژوهش چارچوبی مفهومی برای تبیین ارتباط انتظام بصری و سکوت بصری ارائه می کند که می تواند مبنایی برای ساماندهی و ارتقاء کیفیت ادراکی سکونتگاه های حاشیه نشین شهری باشد .

کلیدواژه ها:

انتظام محیطی ، سکوت بصری ، طراحی معماری ، کیفیت ادراکی محیط ، سکونتگاه های حاشیه نشین شهری .