طراحی مدل تصمیم گیری هوشمند برای اولویت بندی پروژه های عمرانی شهرداری با رویکرد چرخه عمر، محدودیت منابع مالی و عدم قطعیت داده ها

هدف پژوهش حاضر ارائه و ارزیابی یک چارچوب تصمیم گیری چندمعیاره برای اولویت بندی و تخصیص سبد پروژه های عمرانی شهرداری تحت شرایط عدم قطعیت است. در این پژوهش، ابتدا مجموعه ای از معیارهای موثر بر تصمیم گیری شامل اثرگذاری اجتماعی-عملکردی، هزینه های چرخه عمر، میزان فوریت، ریسک های اجرایی و ملاحظات نهادی استخراج و سپس وزن دهی آن ها با رویکردی نظام مند انجام شد. در ادامه، رتبه بندی پروژه ها با استفاده از منطق مدل محور مبتنی بر تجمیع چندمعیارها انجام گرفت و اثر سناریوهای خوش بینانه، محتمل و بدبینانه بر پایداری رتبه ها بررسی شد. همچنین با در نظر گرفتن محدودیت های بودجه ای، انتخاب سبد پروژه های بهینه به عنوان خروجی عملیاتی مدل تحلیل شد. نتایج تحلیل مقایسه ای نشان داد که مدل پیشنهادی نسبت به روش رایج از نظر تغییرات معنادار در امتیاز و رتبه پروژه ها عملکرد بهتری دارد و اختلاف مشاهده شده صرفا ناشی از تصادف نیست. یافته های پژوهش همچنین بیان کرد که وزن دهی معیارها نقش تعیین کننده ای در نتایج رتبه بندی دارد و تغییرات وزن ها می تواند رتبه برخی پروژه ها را به شکل معنی دار جابه جا کند. در بخش عدم قطعیت نیز مشخص شد که سناریوی محتمل پایداری بیشتری در رتبه ها ایجاد می کند. نهایتا نتایج مربوط به بهینه سازی سبد پروژه ها نشان داد که در شرایط قیود بودجه ای، ارزش مورد انتظار پروژه های انتخابی در چارچوب مدل نسبت به روش رایج افزایش یافته است. بنابراین، پژوهش حاضر نشان می دهد که تلفیق تصمیم گیری چندمعیاره با رویکرد سناریویی و انتخاب سبد تحت محدودیت های واقعی می تواند کیفیت، دفاع پذیری و اثربخشی تخصیص منابع را در مدیریت پروژه های شهری بهبود دهد.

کلیدواژه ها:

اولویت بندی پروژه ها ، تصمیم گیری چندمعیاره ، عدم قطعیت ، انتخاب سبد پروژه ، شهرداری