تبیین چارچوب مفهومی معیارهای ادراک محیطی در آموزش آتلیه طراحی معماری با رویکرد تجربه فضایی

آموزش در آتلیه طراحی معماری، بستر اصلی شکل گیری تفکر طراحی و یادگیری حرفه ای است. با این حال، در بسیاری از رویکردهای آموزشی، ابعاد ادراکی و تجربه فضایی محیط کمتر مورد توجه قرار گرفته و آموزش بیش از اندازه بر تولید فرم متمرکز شده است. این کاستی، ضرورت بازنگری در معیارهای ادراک محیطی موثر بر آموزش در آتلیه را آشکار می سازد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین معیارهای ادراک محیطی موثر بر آموزش آتلیه طراحی معماری و ارائه چارچوبی مفهومی برای تبیین آن ها انجام شده است. این پژوهش از نوع کیفی و با استفاده از تحلیل محتوای جهت دار انجام شد. داده ها از طریق مطالعه نظام مند منابع علمی، اسناد و مبانی نظری مرتبط با ادراک محیطی، تجربه فضایی، حس مکان، خوانایی محیط و آموزش آتلیه ای گردآوری و در قالب مقوله های مفهومی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد ادراک محیطی در آموزش آتلیه، پدیده ای چندبعدی است که از تعامل تجربه فضایی، ادراک چندحسی، خوانایی محیط، حس مکان و رابطه انسان و محیط شکل می گیرد. همچنین، توجه به این مولفه ها می تواند کیفیت تحلیل فضایی، تصمیم گیری طراحی و فرآیند یادگیری دانشجویان را ارتقا دهد. در مجموع، پژوهش حاضر چارچوبی مفهومی برای ادغام معیارهای ادراک محیطی در آموزش آتلیه طراحی معماری ارائه می کند که می تواند مبنایی برای بازنگری شیوه های آموزش، نقد آتلیه و ارزیابی طرح های دانشجویی باشد.

کلیدواژه ها:

ادراک محیطی ، تجربه فضایی ، شناخت محیطی ، آموزش آتلیه ، خوانایی فضایی.