ژنوم شناختی شهر: ارائه یک چارچوب مفهومی برای تصمیم گیری یکپارچه در مدیریت شهری

شهرهای معاصر به عنوان سامانه هایی پیچیده، پویا و چندلایه، تحت تاثیر تعامل میان عوامل کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، محیطی، فناورانه و مدیریتی قرار دارند. افزایش پیچیدگی مسائل شهری موجب شده است که رویکردهای سنتی مبتنی بر تحلیل های بخشی، توان کافی برای تبیین رفتار کلی شهر و پیامدهای بلندمدت تصمیم های مدیریتی نداشته باشند. ازاین رو، نیاز به چارچوب های نظری جدیدی که بتوانند روابط بنیادین میان مولفه های مختلف شهر را تبیین کنند، بیش از گذشته احساس می شود.پژوهش حاضر با رویکردی مفهومی و نظری، چارچوب «ژنوم شناختی شهر» را به عنوان مدلی جدید برای شناخت ساختارهای بنیادین شکل دهنده رفتار و تحول شهری پیشنهاد می کند. در این چارچوب، شهر به عنوان مجموعه ای از قابلیت های اساسی در نظر گرفته می شود که تحت عنوان «ژن های شهری» تعریف می شوند. ژن های شهری، قابلیت های قابل شناسایی و قابل ارزیابی هستند که در تعامل مستمر با یکدیگر، ظرفیت تصمیم گیری، سازگاری، یادگیری و مسیر توسعه شهر را شکل می دهند.روش پژوهش مبتنی بر تحلیل مفهومی و بررسی تطبیقی رویکردهای نظری مرتبط با شهر، شامل نظریه شهر به مثابه موجود زنده، متابولیسم شهری، شهر هوشمند، دوقلوی دیجیتال شهری و سیستم های پیچیده تطبیقی است. یافته های نظری نشان می دهد که اگرچه هر یک از این رویکردها بخشی از ماهیت پیچیده شهر را توضیح می دهند، اما همچنان خلایی در زمینه شناسایی ساختارهای بنیادین موثر بر رفتار و تصمیم گیری شهری وجود دارد.چارچوب پیشنهادی ژنوم شناختی شهر تلاش می کند این خلا را با ارائه مدلی مبتنی بر شناسایی ژن های شهری، روابط متقابل میان آن ها و تحلیل اثر مداخلات مدیریتی بر کل سامانه شهری پوشش دهد. این چارچوب می تواند زمینه توسعه شاخص های نوین ارزیابی شهری، مدل های تصمیم یار، سامانه های هوشمند مدیریت شهری و رویکردهای جدید حکمرانی شهری را فراهم کند.این پژوهش به عنوان یک گام اولیه در توسعه یک نظریه شهری جدید، نیازمند مطالعات تجربی، اعتبارسنجی خبرگان و آزمون در شهرهای مختلف است؛ اما می تواند مسیر جدیدی برای گذار از مدیریت جزءمحور به سمت مدیریت رابطه محور و یکپارچه شهری ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

ژنوم شناختی شهر ، ژن شهری ، مدیریت شهری ، حکمرانی شهری ، سیستم های پیچیده شهری ، شهر هوشمند ، تاب آوری شهری ، برنامه ریزی شهری