مدلسازی رفتار عناصر شیمیایی گیاه مرتعی یونجه در اثر ته نشست نیتروژن شبیه سازی شده در خاک های مرتعی

طی دودهه گذشته به دلیل افزایش مصرف سوخت های فسیلی و کودهای شیمیایی به ویژه کودهای حاوی نیتروژن، ورود نیتروژن به چرخه اکوسیستم ها بیش از حد طبیعی صورت گرفته است. از جمله پیامدهای این امر پدیده ته نشست نیتروژن است. از طرفی، ته نشست نیتروژن جوی دارای اثراتی مثبت بر تولید گیاه به واسطه افزایش نیتروژن در دسترس است. افزایش رسوب نیتروژن خاک اغلب با تناسب، استقرار و گسترش گونه های مهاجم غیر بومی و بومی همبستگی مثبت دارد. با این وجود، آستانه غلظتی وجود دارد که فراتر از آن رسوب نیتروژن منجر به آسیب به رشد اندام های گیاهان می شود. نتایج حاصل از تجزیه واریانس و مقایسه میانگین ها در این مطالعه نشان داد مقادیر مختلف نیترات آمونیم محلول منجر به تفاوت های معنی دار در خصوصیات شیمیایی گیاه یونجه شده است. عناصر فسفر، کلسیم، سدیم، و پتاسیم تا سطح ۶۰ کیلوگرم نیتروژن در هکتار در سال افزایش یافتند اما با افزایش ته نشست نیتروژن به دلیل اسیدی شدن خاک و فرآیند آبشویی کاتیون ها این عناصر کاهش یافتند. عناصر ازت، پروتئین و چربی خام دارای رابطه خطی و مستقیم با مقدار ته نشست نیتروژن بودند و با افزایش سطوح ته نشست نیتروژن مقادیر آنها نیز افزایش یافت. نتایج حاصل از آزمون رگرسیون گام به گام نشان داد که وزن اندام هوایی یونجه در اثر ته نشست نیتروژن بیشتر تحت تاثیر سه عنصر پتاسیم، پروتئین و سدیم گیاهی می باشد. مدل استخراج شده از رگرسیون گام به گام دارای ضریب تعیین بالای ۰.۹۴ می باشد.

کلیدواژه ها:

ته نشست نیتروژن ، خصوصیات شیمیایی ، مدل ، گیاه یونجه