مدل سازی پراکنش گونه سنبل الطیب (Valeriana sisymbriifolia) تحت تاثیر تغییرات اقلیمی در استان اصفهان: مقایسه مدل های GLM و GAM

مدل سازی پراکنش گونه ای ابزاری کاربردی برای تهیه نقشه های بالقوه پراکنش گیاهان است که به درک بهتر رویشگاه های اکولوژیک و عوامل موثر بر پراکنش آن ها در تعامل با محیط کمک می کند. این مدل ها با بررسی رابطه بین گونه و محیط اطراف بر اساس داده های مشاهده ای، تفاسیر اکولوژیکی را بهبود می بخشند و امکان ارزیابی فرضیه های جغرافیای زیستی در مورد پراکنش گونه ها و محدوده مطلوب محیطی آن ها را فراهم می کنند. این پژوهش با هدف پیش بینی پراکنش بالقوه گونه سنبل الطیب (Valeriana sisymbriifolia) در استان اصفهان و بررسی تاثیر تغییرات اقلیمی در دوره های زمانی ۲۰۴۰ و ۲۰۸۰ انجام شد. این گونه به دلیل خواص دارویی در پزشکی سنتی مورد استفاده قرار می گیرد و به عنوان آرام بخش، خواب آور و ضدتشنج کاربرد دارد. به منظور انجام این مطالعه، ۵۰ سایت حضور گونه با استفاده از روش نمونه برداری تصادفی طبقه بندی شده انتخاب شد. متغیرهای اقلیمی (در سه دوره زمانی) و متغیرهای فیزیوگرافی به عنوان داده های محیطی، با دقت یک کیلومتر مربع جمع آوری شدند. رابطه میان پراکنش گونه و عوامل محیطی از طریق دو مدل آماری GLM و GAM تحلیل شد. در مرحله ارزیابی، مدل GLM با بالاترین دقت (AUC=۰.۹۷۶) عملکرد بهتری نشان داد. برای پیش بینی تغییرات اقلیمی آینده، از مدل گردش عمومی HadGEM-RCP ۴.۵ استفاده شد. نتایج هر دو مدل نشان داد که به دلیل کاهش بارندگی و افزایش دما، پراکنش این گونه در سال های ۲۰۴۰ و ۲۰۸۰ کاهش خواهد یافت.

کلیدواژه ها:

مدل پراکنش گونه ای ، گونه سنبل الطیب ، تغییر اقلیم ، استان اصفهان