جاشیرکاری در پارک ملی تنگ صیاد؛ احیای بیولوژیک یا تخریب اکوسیستم؟

کپه کاری با گونه جاشیر (Prangos ferulacea) یکی از روش های احیای مرتع در زاگرس مرکزی است. به نظر می رسد که در زمان کشت این گونه، به انطباق شرایط بوم شناختی آن با محیط های تحت کشت کمتر توجه شده و پس از کاشت به پایش اثرات کشت این گونه بعد از کپه کاری پرداخته نشده است. در این مطالعه تاثیر کپه کاری با این گونه بر پوشش گیاهی در مراتع تنگ صیاد در استان چهار محال و بختیاری مورد بررسی قرار گرفت. نمونه برداری از پوشش گیاهی در چهار منطقه شاهد (بدون جاشیرکاری) و سه منطقه کپه کاری با جاشیر در تراکم های مختلف (کم، متوسط و زیاد) انجام شد. در هر منطقه از پلات های چهار متر مربعی و در امتداد ترانسکت ها برای نمونه گیری استفاده شد. نتایج این مطالعه نشان داد که درصد تاج پوشش گروه های گیاهی در مناطق کپه کاری کاهش معنی داری داشتند. با افزایش تراکم کپه کاری مقادیر شاخص های تنوع و غنای گونه ای کاهش یافتند به طوری که کمترین این شاخص ها در کپه کاری با تراکم زیاد بوده است و همبستگی منفی بین درصد و تراکم این گونه با شاخص های مذکور وجود داشت. نتایج حاکی از آن است که هر چند با گذشت زمان اهداف پروژه از نظر تولید علوفه و حفاظت خاک تامین می شود اما این گونه می تواند با تشکیل توده های خالص برخی اثرات منفی را بر پوشش گیاهی داشته باشد. بنابراین پیشنهاد می شود از کپه کاری متراکم با گونه جاشیر پرهیز شود و همچنین کپه کاری به صورت کشت مخلوط با گندمیان انجام شود.

کلیدواژه ها:

کپه کاری ، تنوع گونه ای ، احیای اکولوژیکی ، زاگرس مرکزی