بررسی عوامل محیطی موثر بر توزیع جغرافیایی گونه مریم گلی تماشایی در استان چهارمحال و بختیاری

گونه ی مریم گلی تماشایی (Salvia hydrangea) گیاهی چندساله، بومی ایران متعلق به خانواده نعناعیان (Lamiaceae) است. این گونه دارویی در برخی نواحی ایران (از جمله آذربایجان، کردستان، گیلان، قزوین، تهران، کرمان، مرکزی، مازندران، اصفهان، لرستان، فارس، سیستان و بلوچستان) و همچنین در آناتولی و قفقاز نیز مشاهده شده است. این جنس در صنایع داروسازی، عطرسازی و نیز به عنوان ماده ضدعفونی کننده مورد استفاده قرار می گیرد. به منظور تعیین عوامل محیطی موثر بر رویشگاه های مطلوب این گونه ی دارویی، اطلاعات جمع آوری شده از ۲۵ نقطه حضور این گونه در سطح استان چهارمحال و بختیاری، همراه با متغیرهای زیست اقلیمی و فیزیوگرافی در مدل های پیش بینی به کار گرفته شد. نتایج نشان داد متغیرهای بارندگی سردترین فصل سال، دامنه سالیانه دما و ارتفاع از سطح دریا بیشترین تاثیر را در تعیین توزیع جغرافیایی این گیاه دارویی داشتند و در حدود ۱/۸۸ درصد از تغییرات پیش بینی پراکنش گونه ی را توجیه نمودند. متغیرهای زیست اقلیمی مانند بارندگی سردترین فصل سال و دامنه سالیانه دما، به عنوان محرک هایی برای شکستن خواب بذر و آغاز جوانه زنی در گیاهان مریم گلی عمل می کنند. با شناسایی و تعیین کمیت عوامل محیطی کلیدی می توان راهکارهای مدیریتی مناسب برای بهبود شرایط رویشگاه و افزایش جمعیت این گونه گیاهی ارائه داد.

کلیدواژه ها:

گونه دارویی ، نعناعیان ، عوامل محیطی ، راهکارهای مدیریتی